ΕΝΑ ΠΡΟΣΧΗΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ

Προτού κρίνουμε την απόφαση του Πρωθυπουργού για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος πρέπει να κάνουμε μια παραδοχή: Το δημοψήφισμα είναι μια ύψιστη στιγμή δημοκρατικής διαδικασίας, καθώς εκφράζει τη βούληση του εκλογικού σώματος για ένα συγκεκριμένο ζήτημα κατά τρόπο άμεσο κι ευθύ και με τη μορφή της άμεσης, καθολικής και μυστικής ψηφοφορίας. Το δημοψήφισμα που πρότεινε ο Πρωθυπουργός, αν θέλουμε να κάνουμε μια θεωρητική προσέγγιση, χαρακτηρίζεται κυβερνητικό. Ένας σημαντικός παράγοντας για την προσφυγή στο κυβερνητικό αυτό δημοψήφισμα είναι εμφανέστατα το πολιτικό κόστος που μπορεί να έπεται μιας απόφασης, όπως αυτή είναι η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Θέτοντας λοιπόν το θέμα στην κρίση του λαού τα πολιτικό κόστος μειώνεται ενώ οι ευθύνες επιμερίζονται ή και μετατίθενται ακόμα στο εκλογικό σώμα. Αυτό είναι κάτι που φαίνεται πως το επιθυμεί η κυβέρνηση καθώς ο Πρωθυπουργός και η κοινοβουλευτική του ομάδα βρίσκονται με την πλάτη στον τοίχο από την όλο και αυξανόμενη λαϊκή αγανάκτηση. Όπως κι η νομοθετική πρωτοβουλία, έτσι και το δημοψήφισμα διακρίνεται σε δημιουργικό από τη μια πλευρά, όταν αντικείμενο είναι η θέσπιση ή η τροποποίηση κανόνα δικαίου και σε καταργητικό από την άλλη, όταν αντικείμενο είναι η κατάργηση κανόνα δικαίου. Το ίδιο αντικείμενο έχει κατ’ αρχάς η ίδια η νομοθετική εξουσία, μόνο που στη περίπτωση του δημοψηφίσματος την αρμοδιότητα αυτή ασκεί το εκλογικό σώμα. Ωστόσο, πρέπει να σημειώσουμε ότι στο καταργητικό δημοψήφισμα , το εκλογικό σώμα έχει περιορισμένη εξουσία σε σχέση με το κοινοβούλιο καθώς δύναται μεν να καταργήσει έναν κανόνα δικαίου δεν μπορεί όμως να θεσπίζει νέους
άμεσους κανόνες δικαίου. Το καταργητικό δημοψήφισμα συνιστά μια πολύ σημαντική ρύθμιση καθώς δίδεται στο λαό το δικαίωμα αρνησικυρίας.
Στην Ελλάδα, ο θεσμός του δημοψηφίσματος δεν είναι άγνωστος. Εισάγεται μάλιστα ρητώς για πρώτη φορά στο Σύνταγμα της Δεύτερης Ελληνικής Δημοκρατίας του 1927, όπου στο άρθρο 125 § 5 προβλεπόταν; «Η εθνική Συνέλευση δύναται να υποβάλλη την περί αναθεωρήσεως απόφασίν της εις Δημοψήφισμα, οπότε αι αναθεωρούμεναι διατάξεις τίθενται εις εφαρμογήν εάν εγκριθώσι παρά του λαού». Με τη διάταξη αυτή καθιερωνόταν συνταγματικό δημοψήφισμα το οποίο ουδέποτε εφαρμόσθηκε.
Πάντως, από την ίδρυση του νέου Ελληνικού Κράτους ως σήμερα έχουν διεξαχθεί μόνο τρία δημοψηφίσματα , το 1924, το 1935 και το 1974 που πληρούν τα απαιτούμενα κριτήρια και τις τυπικές προϋποθέσεις. Ωστόσο, συνολικά πραγματοποιήθηκαν εννέα δημοψηφισματικές διαδικασίες (1862, 1920, 1924, 1926, 1935, 1946, 1968, 1973, 1974), κάθε μορφής και με αρκετές ιδιαιτερότητες. Αρκετά από τα δημοψηφίσματα αυτά χαρακτηρίστηκαν ως προσωπικά, ενώ στην πλειοψηφία τους δεν προβλέπονταν από τα εκάστοτε ισχύοντα Συντάγματα, αλλά η διεξαγωγή τους επιβαλλόταν από τις συνθήκες αναταραχής και διαμάχης που επικρατούσαν. Το Σύνταγμά μας σήμερα, προβλέπει δυο ειδών δημοψηφίσματα: το πρώτο είναι για "κρίσιμα εθνικά θέματα" και απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη 151 βουλευτών και το δεύτερο για ψηφισμένο νομοσχέδιο που προκηρύσσεται με τη σύμφωνη γνώμη αυξημένης πλειοψηφίας 180 βουλευτών.Σύμφωνα με τον προσφάτως ψηφισθέντα νόμο, το δημοψήφισμα προκηρύσσεται μέσα σε ένα μήνα από τη λήψη της σχετικής απόφασης της Βουλής, ενώ για να θεωρηθεί έγκυρο το αποτέλεσμα της λαϊκής ετυμηγορίας στον μεν πρώτο είδος δημοψηφίσματος για κρίσιμα εθνικά θέματα θα πρέπει η συμμετοχή των ψηφοφόρων θα είναι στο 40%, ενώ για το δεύτερο το λεγόμενο "νομοθετική" θα πρέπει στην κάλπη να προσέλθει το 50% του εκλογικού σώματος.
Ξεφεύγοντας από τη θεωρητική προσέγγιση, πρέπει να πούμε ότι το δημοψήφισμα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται a la carte. Για την υπογραφή του Μνημονίου, κανένα δημοψήφισμα δεν έγινε και ο λαός δεν κλήθηκε να πάρει ουδεμία απόφαση για το μέλλον του. Ως υπέρμαχος των δημοψηφισμάτων ο Πρωθυπουργός όφειλε να κάνει δημοψήφισμα για το μνημόνιο. Αν γινόταν αυτό ούτε για εκλογές θα λέγαμε σήμερα, ούτε για εκβιαστικά διλήματα, ούτε για τρικ. Το εξαγγελόμενο δημοψήφισμα γνώμη μου είναι ότι είναι εν μέρει προσχηματικό. Προσπαθεί να καταστήσει το λαό συνυπεύθυνο και συνένοχο για αυτά που έγιναν και για αυτά που θα έρθουν. Από την άλλη, το σημαντικότερο σε ένα δημοψήφισμα είναι το ερώτημα που τίθεται. Πιστεύει κανείς ότι το ερώτημα δεν θα είναι ουσιαστικά εκβιαστικό;

ΟΙ ΠΑΡΕΛΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΡΓΗΣ

Η εθνική επέτειος της 28ης Οκτωβρίου αμαυρώθηκε από τις προβοκατόρικες εκδηλώσεις συγκεκριμένων μειοψηφιών, οι οποίοι ήθελαν με κάθε τρόπο να ματαιώσουν την παρέλαση και να στείλουν τα δικά τους μηνύματα. Έφτασαν μέχρι το σημείο να προσπαθήσουν να προπηλακίσουν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, γεγονός χωρίς προηγούμενο στην ιστορία της χώρας μας. Αποτέλεσμα των αποδοκιμασιών και των προπηλακισμών ήταν σε πολλές πόλεις να μην τελεστούν παρελάσεις και ακόμα σε αρκετές σημειώθηκαν μικροεπεισόδια. Ουδείς νοήμων άνθρωπος μπορεί να καταδικάσει την οργή και την αγανάκτηση του κόσμου. Είναι απαραίτητη γιατί ο λαός περνά δύσκολες ώρες εδώ και καιρό. Εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες διαδηλώνουν για την ασκούμενη πολιτική και για την κατακόρυφη πτώση του βιοτικού τους επιπέδου. Έχουν κάθε δίκιο και θα ήταν παράλογο να μην κοινοποιήσουν την οργή τους. Αυτό όμως απέχει πολύ από τη συμπεριφορά που δείχνουν οργανωμένες μειοψηφίες. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που θέλουν να φτιάξουν κομματικές, και όχι μόνο, καριέρες πάνω στα συντρίμμια της Ελλάδας. Αυτοί επενδύουν στην ενδεχόμενη καταστροφή της χώρας για να ηγεμονεύσουν σε έναν λαό συντετριμμένο. Δεν νομίζω να είναι κανείς ευχαριστημένος με την κυβέρνηση αλλά αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει οι επαγγελματίες μπαχαλάκηδες, είτε από τα άκρα δεξιά είτε από τα άκρα αριστερά, να τα ισοπεδώσουν όλα.
Τα γεγονότα που συνέβησαν στις παρελάσεις μπορεί να είναι προφητικά για ότι πρόκειται να συμβεί από εδώ και στο εξής. Το να προσπαθούν κάποιοι να λιντσάρουν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον πρώτο πολίτη της χώρας, δείχνει κάτι άκρως ανησυχητικό: αρχίζουν να σημειώνονται ρήγματα στο οικοδόμημα της Δημοκρατίας, η οποία παρ’ όλες της τις αδυναμίες παραμένει το καλύτερο πολίτευμα. Αν δε μας αρέσει η Δημοκρατία που έχουμε ας είμαστε προετοιμασμένοι για τα χειρότερα. Ένας νέος εθνικός διχασμός ενδεχομένως να βρίσκετε στα σπάργανα και καλλιεργείται εδώ και καιρό από πολλές κατευθύνσεις. Ενδεικτική του νοσηρού κλίματος που υπάρχει είναι η επίθεση στο βουλευτή του ΠΑΣΟΚ κ. Μαγκούφη. Ενός βουλευτή του οποίου το όνομα δεν έχει εμπλακεί σε κανένα σκάνδαλο και περιστατικό διαφθοράς. Ο όχλος τις περισσότερες φορές, όταν νιώθει ότι θίγεται, δεν διακρίνεται για νηφάλιες αξιολογήσεις προσώπων. Μια σπίθα αρκεί για να ανάψει φωτιά στην κοινωνία. Και αυτό οφείλει να το γνωρίζει το πολιτικό σύστημα και να πάρει τα μέτρα του πριν να είναι αργά.
Εκτός από τη βία που είναι καταδικαστέα, δεν πρέπει να μη λαμβάνεται υπόψη η οργή των πολιτών. Και κυρίως αυτό που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη είναι η βουβή διαμαρτυρία και η αμηχανία που νιώθει η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων. Σύσσωμο το πολιτικό προσωπικό της χώρας έχει απαξιωθεί στα μάτια των πολιτών, η οικονομία μας έχει βουλιάξει και στην ουσία έχει χρεοκοπήσει επιλεκτικά με το ‘κούρεμα’ των ελληνικών ομολόγων, το βιοτικό επίπεδο γυρνάει δεκαετίες πίσω και οι πιθανότητες κοινωνικής έκρηξης αυξάνονται μέρα με τη μέρα. Οι πολίτες καλούνται να βάλουν πλάτη για πολλοστή φορά και με ορίζοντα δεκαετίας, αλλά βλέπουν πως τα βάρη κατανέμονται μονομερώς χωρίς ίχνος κοινωνικής δικαιοσύνης. Η λαϊκή δυσαρέσκεια κάθε μέρα αυξάνεται και για τον λόγο αυτό έχουμε τονίσει την ανάγκη λήψης πρωτοβουλιών από τον Πρωθυπουργό. Η κοινή λογική λέει ότι δύσκολα το κλίμα θα αλλάξει προς το καλύτερο στην ελληνική κοινωνία, μιας και τα όποια μέτρα και μεταρρυθμίσεις απαιτούν κάποιο διάστημα μέχρι να αποδώσουν. Ακόμα, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, βλέποντας το κίνδυνο να τους ‘καταπιεί’ ο όχλος, θα σκεφτούν δυο και τρεις φορές την επόμενη φορά που θα κληθούν να ψηφίσουν ένα δύσκολο νομοσχέδιο. Γιατί όπως είπαμε και παραπάνω το ποτάμι της λαϊκής δυσαρέσκειας όλο και μεγαλώνει και ουδείς μπορεί να ξέρει που θα καταλήξει.

ΑΝΑΒΡΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ

Το πολυνομοσχέδιο εν τέλει ψηφίστηκε από τους βουλευτές της κυβέρνησης και για το ΠΑΣΟΚ η μόνη απώλεια ήταν της κ. Κατσέλη. Η τελευταία δεν ψήφισε το άρθρο 37 που έκανε λόγο για τις κλαδικές συμβάσεις και διαγράφηκε από την κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ. Το κυβερνών κόμμα πλέον έχει μείνει με 153 βουλευτές και κάθε μέρα που περνά η ατμόσφαιρα είναι όλο και πιο βαριά στις τάξεις των βουλευτών και των στελεχών του ΠΑΣΟΚ. Ακόμα, παρατηρούμε ότι δεν είναι λίγα εκείνα τα στελέχη και μέλη του ΠΑΣΟΚ που σταδιακά αυτονομούνται από την κυβερνητική γραμμή και εκφράζουν έναν διαφορετικό πολιτικό λόγο. Τα παραδείγματα είναι πολλά και το ΠΑΣΟΚ σημειώνει αρκετές απώλειες στο συνδικαλιστικό κίνημα, το οποίο δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι εδώ και δεκαετίες αποτελούσε μια από τις προμετωπίδες του Κινήματος. Την ίδια στιγμή που όλη η Ελλάδα βρίσκεται σε απεργιακή λογική με αφορμή τα νέα μέτρα, η κοινωνική συνοχή βρίσκεται σε τεντωμένο σχοινί και το ευρωπαϊκό οικοδόμημα αμφισβητείται. Και αμφισβητείται πρωτίστως από τη γαλλογερμανική συμμαχία που αδυνατεί να δώσει ξεκάθαρη λύση στο ευρωπαϊκό πρόβλημα που ως ντόμινο απειλεί να καταστρέψει κεκτημένα δεκαετιών. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν έχουν γίνει γνωστά τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής. Η κοινή λογική λέει ότι πρέπει να προκύψουν αποφάσεις που θα βάζουν ένα τέλος στην κρίση χρέους, χωρίς όμως να βάζουν τέλος στις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων. Η αριβιστική λογική της κ. Μέρκελ όμως, μας προϊδεάζει για γενικόλογες ασάφειες και για μηδενικό αποτέλεσμα. Ας ελπίσουμε ότι την ύστατη στιγμή θα επικρατήσει η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και όχι ο εθνικός ατομικισμός.
Επιστρέφοντας στα δικά μας, το πιο σοβαρό συμβάν της βδομάδας που πέρασε δεν ήταν η ψήφιση του πολυνομοσχεδίου αλλά ο θάνατος του άτυχου διαδηλωτή. Σε ένα διήμερο κατά το οποίο χιλιάδες διαδήλωσαν την αντίθεσή τους στην ασκούμενη πολιτική, ο θάνατος του συμπολίτη μας έδειξε για άλλη μια φορά με τον πλέον εμβληματικό τρόπο ότι οι ‘γνωστοί – άγνωστοι’ έχουν καταφέρει με την ανοχή κάποιων να δραστηριοποιούνται στο δημόσιο χώρο. Όλοι αυτοί οι κουκουλοφόροι οι οποίοι φροντίζουν να κάνουν μπάχαλο κάθε ειρηνική διαμαρτυρία έχουν ονόματα και δεν είναι καθόλου άγνωστοι. Το ανησυχητικό είναι ότι η χώρα μας φαίνεται πως αντιμετωπίζει ένα σοβαρό πρόβλημα οργανωμένης πολιτικής βίας. Κάτω από τις κουκούλες δεν υπάρχει ιδεολογία, μόνο τυφλό μίσος. Οι κουκουλοφόροι δεν διαδηλώνουν, συγκρούονται. Και είναι έτοιμοι για όλα. Με αφορμή την έντονη δυσαρέσκεια και οργή που ξεχειλίζει τη στιγμή αυτή από την ελληνική κοινωνία, οι κουκουλοφόροι μπορούν να βρουν πρόσφορο έδαφος για να συνεχίσουν ανενόχλητοι το ‘έργο’ τους. Το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη πρέπει να σκληρύνει τη στάση του και να βγάλει την κουκούλα από το πρόσωπο των ‘γνωστών - αγνώστων’. Διότι οι καιροί είναι δύσκολοι, οι πορείες το πιθανότερο είναι να μεγαλώσουν και αν αφεθεί έδαφος στους κουκουλοφόρους πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για τα χειρότερα.
Παρατηρούμαι ότι κάθε μέρα που περνά η κατάσταση στη χώρα μας γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Και δεν είναι μόνο η οικονομική κρίση. Υπάρχει μια δομική κρίση και μια κρίση αξιών. Οι πολιτικοί όπου βρεθούν αποδοκιμάζονται και ακόμα και στα ποδοσφαιρικά γήπεδα οι ύβρεις απέναντι στο πολιτικό σύστημα πολλαπλασιάζονται. Ο Πρωθυπουργός προφανώς τα βλέπει όλα αυτά που διαδραματίζονται. Τόσο στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, όσο και στην κοινωνία. Βλέπει καθημερινά ότι η κυβέρνηση είναι σε διαρκή ρήξη με ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας. Όσο συνεχίζονται τα παραπάνω, ταυτόχρονα με τη μείωση των βουλευτών για την κυβέρνηση, ουδείς μπορεί να αποκλείσει ενδεχόμενες εξελίξεις και πολιτικές πρωτοβουλίες από την πλευρά του κ. Παπανδρέου. Εξελίξεις όπως οι πρόωρες εκλογές ή η κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Μπορεί να έχει πει πολλάκις ο Πρωθυπουργός ότι στόχος της κυβέρνησης είναι να εξαντλήσει τη θητεία της όμως πολλές φορές τα ‘θέλω’ αναιρούνται από τη σκληρή πραγματικότητα.

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΣΛΟΒΑΚΙΑΣ

Πριν λίγες μέρες το σλοβακικό κοινοβούλιο κλήθηκε να ψηφίσει υπέρ ή κατά της ενίσχυσης του ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης. Μόνον 55 βουλευτές σε σύνολο 124 παρόντων ψήφισαν υπέρ της διεύρυνσης του μηχανισμού στήριξης, 9 την καταψήφισαν και 60 απείχαν. Έτσι δεν εγκρίθηκε το πλαίσιο για τη διεύρυνση του μηχανισμού, και οι βουλευτές δεν έδωσαν ούτε την ψήφο εμπιστοσύνης προς την πρωθυπουργό και τον κυβερνητικό συνασπισμό. Με αυτό τον τρόπο, η Σλοβακία έγινε το πρώτο και μοναδικό κράτος – μέλος της ευρωζώνης που δεν ενέκρινε τη διεύρυνση του μηχανισμού. Η κυβέρνηση της Ιβέτα Ραντίτσοβα είχε δώσει χαρακτήρα ψήφου εμπιστοσύνης στην ψηφοφορία, γεγονός που οδήγησε στην κατάρρευση του κυβερνητικού συνασπισμού. Μετά από εσωτερικές αλλά και ευρωπαϊκές πιέσεις, η κυβέρνηση με την αντιπολίτευση κατέληξαν σε συμβιβασμό και αναμένεται η ψήφιση της διεύρυνσης του μηχανισμού με μοναδική προϋπόθεση τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών το Μάρτιο του 2012. Ο αρχηγός του Smer, πρώην σοσιαλιστής πρωθυπουργός, Ρόμπερτ Φίτσο είχε ήδη διαμηνύσει ότι συμφωνεί στη διεύρυνση του μηχανισμού, και είχε προαναγγείλει πως το κόμμα του θα συναινέσει μόνον σε περίπτωση που η κυβέρνηση παραιτηθεί και κηρύξει πρόωρες εκλογές.
Από την περίπτωση της Σλοβακίας φαίνεται ξεκάθαρα ότι στην Ε.Ε και συγκεκριμένα στην ευρωζώνη δεν κυριαρχεί σε καμία περίπτωση το αίσθημα της αλληλεγγύης. Οι Σλοβάκοι, με την αρχική καταψήφιση της συμφωνίας της 21ης Ιουλίου, έδειξαν ότι δεν έχουν συναίσθηση του προβλήματος χρέους που απειλεί να καταστρέψει το κοινό νόμισμα. Ως νέα χώρα στη ζώνη του Ευρώ η Σλοβακία (2009), δεν μπήκε στο κόπο να μπει νοητά στη θέση της Ελλάδας και των άλλων χωρών που μαστίζονται από οικονομικά προβλήματα. Η Σλοβακία είναι μία χώρα της Κεντρικής Ευρώπης που ανήκε στο Κομμουνιστικό μπλοκ, ενώ μόλις πριν από δύο δεκαετίας έγινε κράτος με την κατάρρευση του κομμουνισμού και την αποσύνδεση από την Τσεχία. Σύμφωνα με προβλέψεις του ΟΟΣΑ για το 2011, η ανάπτυξη για τους Σλοβάκους αναμένεται να είναι της τάξης του 4,1%. Το ΑΕΠ της Σλοβακίας προέρχεται κυρίως από των τομέα των υπηρεσιών με τον βιομηχανικό τομέα να έχει επίσης συμβολή στην οικονομία της χώρας. Βασικός παράγοντας ανάπτυξης της Σλοβακίας είναι οι εξαγωγές οι οποίες υπερδιπλασιάστηκαν την τελευταία δεκαετία. Τα παραπάνω δείχνουν ότι η σλοβακική οικονομία έχει κατορθώσει να έχει μια όλο και αυξανόμενη δυναμική και αυτό ενδεχομένως να μπορεί να εξηγήσει την άρνηση των Σλοβάκων να ψηφίσουν το μηχανισμό στήριξης. Η Σλοβακία τη στιγμή αυτή έχει 120 δις ευρώ ΑΕΠ και "μόνο" 60 δις ευρώ χρέος, δηλαδή 50% του ΑΕΠ, νούμερο που δεν συγκρίνεται με το δικό μας 150%. Αυτό όμως το ποσό χρέους είναι τεράστιο αν αναλογιστεί κανείς ότι πριν από μια επταετία δεν υπήρχε καθόλου χρέος στη Σλοβακία. Κι αυτό, παρά το ότι η Σλοβακία γνωρίζει μεγάλους ρυθμούς ανάπτυξης. Ο λογαριασμός για τη Σλοβακία θα έρθει τα επόμενα χρόνια και τότε η σλοβακική κυβέρνηση, μπροστά στον εφιάλτη του δημοσίου χρέους και του υπέρμετρου δανεισμού θα παρακαλάει για ευρωπαϊκή βοήθεια. Αν το σλοβακικό πολιτικό σύστημα ερευνούσε σε βάθος το ευρωπαϊκό πρόβλημα, θα μπορούσε να καταλάβει ότι η χορήγηση βοήθειας προς την Ελλάδα είναι ουσιαστικά χορήγηση βοήθειας προς την ευρωζώνη. Το ευρώ έχει ανάγκη στήριξης και οι Σλοβάκοι οφείλουν να καταλάβουν ότι χάρη στο ευρώ έχουν σημειώσει οικονομική ανάπτυξη.
Οι Σλοβάκοι είναι ιδιαιτέρως επιφυλακτικοί απέναντι στο ευρώ, καθώς φοβούνται ότι μια αύξηση της κρίση χρέους ενδέχεται να βλάψει την οικονομία τους. Ενδεχομένως αυτό να αληθεύει, όμως από τη στιγμή που αποφάσισαν να προσχωρήσουν στην ευρωζώνη πρέπει να αντιληφθούν ότι τα κράτη – μέλη εκτός από δικαιώματα έχουν και υποχρεώσεις. Όταν έχει φανεί ότι το ελληνικό πρόβλημα χρέους είναι κατ' επέκταση ευρωπαϊκό πρόβλημα, οι συμπαθείς Σλοβάκοι δεν νοείται να θέλουν να βγάλουν την ουρά τους εκτός σαν να μην τους αφορά. Ακόμα, οι Σλοβάκοι δεν εκτιμούν το γεγονός ότι η Ελλάδα στήριξε την ευρωπαϊκή τους προοπτική, ενώ ταυτοχρόνως παραβλέπουν ότι από τους Έλληνες που φοιτούν στα πανεπιστήμια της Μπρατισλάβας, κερδίζουν ετησίως εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Αντί να επιδείξουν αλληλεγγύη και ευρωπαϊκή στήριξη, οι Σλοβάκοι προσβάλουν τον ελληνικό λαό με τις διαφημίσεις τους. Σε περίπτωση που δεν τους ενδιαφέρει το μέλλον του ευρώ και είναι ενάντια σε κάθε βοήθεια προς τα δοκιμαζόμενα κράτη-μέλη, ας φύγουν από το 'προβληματικό' ευρώ και ας επιστρέψουν στη σλοβάκικη κορώνα. Αν είναι επιλογή τους να επενδύσουν ξανά στα έθνη - κράτη οφείλουν να το δηλώσουν ξεκάθαρα ώστε να γνωρίζουν οι ευρωπαίοι πολίτες ποιοι επιθυμούν τη διατήρηση της ενοποίησης και ποιοι όχι. Αν τα ευρωπαϊκά κράτη είχαν πραγματική αλληλεγγύη και σύμπνοια δεν θα έφτανε ως εδώ η Ευρώπη. Αλλά όταν είναι ανύπαρκτη η ευρωπαϊκή ηγεσία, οι Σλοβάκοι βρίσκουν και τα κάνουν.

ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ ΤΕΡΑΣΤΙΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ

Συμπληρώθηκαν αισίως δυο χρόνια κυβέρνησης της χώρας από το ΠΑΣΟΚ και οι αλλαγές που έχουν συντελεστεί στην ελληνική κοινωνία είναι τεράστιες. Ουδείς σήμερα ασχολείται με το γεγονός ότι στις περασμένες εκλογές το ΠΑΣΟΚ θριάμβευσε με 11 μονάδες διαφοράς της παραπαίουσας τότε ΝΔ. Το προεκλογικό σύνθημα του ΠΑΣΟΚ ‘’λεφτά υπάρχουν’’, είχε τεράστια δυναμική ενώ σήμερα έχει γίνει αντικείμενο χλεύης. Το σύνθημα αυτό, αν και απολύτως σωστό, γύρισε μπούμερανγκ στην κυβέρνηση. Και είναι απολύτως σωστό, καθώς λεφτά πραγματικά υπάρχουν, όμως ακόμα δεν έχει καταφέρει η κυβέρνηση να τα φέρει εντός Ελλάδας. Υπάρχει τεράστιος πλούτος σε καταθέσεις και λογαριασμούς, ο οποίος βρίσκεται σε ελβετικές και άλλες τράπεζες και ουσιαστικά παραμένει ανεκμετάλλευτος για την Ελλάδα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να την πληρώνουν συνέχεια οι ίδιοι άνθρωποι και οι έχοντες να μένουν στο απυρόβλητο.
Πριν δυο χρόνια, για να επανέλθουμε στο θέμα μας, η ελληνική κοινωνία είχε τεράστιες απαιτήσεις από το ΠΑΣΟΚ, και κυρίως από τον Γιώργο Παπανδρέου. Είχε πειστεί από τα λόγια του Πρωθυπουργού ότι θα προχωρήσει στις απαραίτητες διαρθρωτικές αλλαγές, θα κάνει δίκαιη αναδιανομή του πλούτου και θα πραγματώσει τη ‘δίκαιη κοινωνία’. Σε αντίθεση με τα λεγόμενα τους τέως Πρωθυπουργού για μηδενικές αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, ο κ. Παπανδρέου υποσχόταν καλύτερες μέρες. Όμως λίγους μήνες μετά την πανηγυρική εκλογή του, η πραγματικότητα άλλαξε άρδην. Μέσα σε δυο μόλις χρόνια, η χώρα από την επίπλαστη ευημερία που ζούσε έχει οδηγηθεί στην τρόικα και στο μηχανισμό στήριξης και είναι ένα βήμα από τη χρεοκοπία και το ‘κούρεμα’ τους χρέους. Από εκεί που η Ελλάδα περνούσε απαρατήρητη σε διεθνές επίπεδο, εκτός από κάποιες εξαιρέσεις τύπου Ολυμπιακών Αγώνων, καθημερινά πλέον το ελληνικό πρόβλημα χρέους απασχολεί όλες τις κυβερνήσεις και τα διεθνή μέσα ενημέρωσης.
Στα δυο χρόνια που έχουν περάσει από τη νίκη του ΠΑΣΟΚ, έχουν πραγματοποιηθεί κάποιες θετικές εξελίξεις όπως η μείωση των αλόγιστων δαπανών του δημοσίου τομέα (νοσοκομεία, ΔΕΚΟ, ασφαλιστικά ταμεία) και η προσπάθεια για μείωση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων. Το αρνητικό είναι ότι ακόμα περιμένει η κοινωνία την κατάργηση και συγχώνευση οργανισμών του δημοσίου που ουδεμία χρησιμότητα έχουν. Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση των φαρμάκων, η τάξη που επιχειρείται να μπει στο για χρόνια στην εντατική ΕΣΥ, ο ‘Καλλικράτης’ στην τοπική αυτοδιοίκηση και το νομοσχέδιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι θετικές πρωτοβουλίες. Όπως θετική είναι και η βούληση για άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων που ακόμα κολλάει καθώς οι συντεχνίες αντιδρούν, έχοντας σε πολλές περιπτώσεις συμμάχους τους βουλευτές και υπουργούς.
Τα θετικά της διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ τελειώνουν κάπου εδώ. Το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων σε δυο χρόνια έχει μειωθεί αισθητά. Η περικοπή μισθών και συντάξεων από τους χαμηλόμισθους και χαμηλοσυνταξιούχους ασφαλώς και δεν κινούνται στο πνεύμα της κοινωνικής δικαιοσύνης που εξήγγειλε προεκλογικά ο Πρωθυπουργός. Η ανεργία έχει χτυπήσει κόκκινο και φτάσαμε στο σημείο να ακούσουμε από το στόμα του κ. Παπανδρέου το αμίμητο ‘στόχος μου είναι σε κάθε οικογένεια να υπάρχει τουλάχιστον ένας εργαζόμενος’. Δυστυχώς εκεί έχουμε φτάσει. Με την αύξηση του ΦΠΑ και με την ένδεια που υπάρχει η αγορά έχει νεκρώσει και χιλιάδες επιχειρήσεις έχουν κατεβάσει ρολά. Το μεγαλύτερο αρνητικό των δυο χρόνων είναι η ψυχολογία του Έλληνα. Ελάχιστοι είναι αυτοί που πιστεύουν πλέον ότι οι θυσίες τους θα φέρουν αποτέλεσμα . Οι συνεχιζόμενοι φόροι είναι μια ακόμη ένδειξη της κυβερνητικής ολιγωρίας – αποτυχίας. Δεν είναι ικανή να βρει τους φοροδιαφεύγοντες και βάζει συνέχεια νέους κεφαλικούς φόρους: φόρος στα ακίνητα, μεγαλύτερος φόρος στο πετρέλαιο θέρμανσης, φόρος επιτηδεύματος, φόρος αλληλεγγύης, έκτακτη εισφορά. Ο μόνος φόρος που έπρεπε να μπει από την πρώτη μέρα, ο φόρος στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές ακόμα αγνοείται για το κυβερνητικό επιτελείο. Ακόμα, σ’ αυτά τα δυο χρόνια φάνηκαν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο και τα σαθρά θεμέλια πάνω στα οποία στήθηκε η ευρωζώνη. Το κοινό νόμισμα απειλείται καθώς η ενοποίηση ποτέ δεν αντιμετωπίστηκε από τις εθνικές και ευρωπαϊκές ηγεσίες με πολιτικά κριτήρια. Μια οικονομική ένωση δεν έχει καμιά αξία αν δεν είναι προαπαιτούμενο η πολιτική ενοποίηση. Σήμερα, η μοίρα της Ελλάδας και της Ευρωζώνης ταυτίζεται. Για να σωθούν πρέπει να υπάρξουν άμεσες διαρθρωτικές αλλαγές, τιθάσευση των κερδοσκόπων, σύμπνοια και κυρίως ένας καθαρός πολιτικός λόγος από τους αξιωματούχους. Ένας καθαρός λόγος στον οποίο κεντρική θέση θα έχει ο άνθρωπος και όχι οι αγορές.

Η ΚΥΠΡΟΣ ΠΡΟΧΩΡΑ, Η ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ

Με αφορμή την πρώτη γεώτρηση που πραγματοποιεί η Κύπρος στο ‘Οικόπεδο 12’ για εντοπισμό κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, η ένταση στην περιοχή έχει ανέβει επικίνδυνα. Το Οικόπεδο 12 , ή αλλιώς «Αφροδίτη», είναι μια διερευνητική άδεια γεώτρησης που βρίσκεται στα ανοικτά της νότιας ακτής της Κύπρου και στη θαλάσσια Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της χώρας. Βρίσκεται 34 χιλιόμετρα δυτικά του κοιτάσματος φυσικού αερίου ‘Λεβιάθαν’ του Ισραήλ, το οποίο είναι το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου που ανακαλύφθηκε την τελευταία δεκαετία. Η ένταση η οποία έχει προκληθεί στην περιοχή, με τις συνεχιζόμενες προκλήσεις της τουρκικής πλευράς, απορρέει από το γεγονός ότι το ‘Οικόπεδο 12’ είναι πολύ πιθανόν να περιέχει τεράστια κοιτάσματα φυσικού αερίου. Αυτό επιβεβαιώνεται και από την Τουρκία, καθώς έγγραφα του τουρκικού κράτους που αποκαλύπτει η εφημερίδα «Σαμπάχ», αναφέρουν ότι υπάρχει μεγάλος πλούτος κάτω από το οικόπεδο «Αφροδίτη» στην ΑΟΖ της Κύπρου. Επίσης, γίνεται λόγος ότι στη Μεσόγειο υπάρχουν αποθέματα 15 τρισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου αξία 7 τρις δολαρίων.
Αναμφίβολα, εκτός από την τεράστια αξία του ορυκτού πλούτου που βρίσκεται στο Οικόπεδο Αφροδίτη, σημειώνεται μια εντυπωσιακή εξέλιξη, καθώς πλέον η Κύπρος, αν αποδειχθούν ακριβής οι προβλέψεις για την ύπαρξη τεράστιου αποθέματος φυσικού αερίου, αναβαθμίζεται γεωπολιτικά και για πρώτη φορά στην ιστορία της θα έχει εκμεταλλευτεί το πλεονέκτημα της γεωγραφικής της θέσης. Κάτι το οποίο ακόμα δεν έχει εκμεταλλευτεί η δική μας χώρα. Η έρευνα και αξιοποίηση των πιθανών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου είναι κυριαρχικό δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας και όχι θέμα Κύπρου – Τουρκίας. Αυτό οφείλουν να το καταλάβουν οι Τούρκοι των οποίων οι αντιδράσεις στερούνται οποιασδήποτε θεμελίωσης από άποψη Διεθνούς Δικαίου, καθώς ενώ αρνούνται επίμονα να κυρώσουν τη Διεθνή Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας, παραβιάζουν καθημερινά και τους πάγιους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, με κινδύνους πρόκλησης κλυδωνισμών για την ειρήνη, την ασφάλεια, τη σταθερότητα και τη συνεργασία στην ευρύτερη περιοχή. Για του λόγου το αληθές, το τουρκικό ερευνητικό σκάφος ‘Πίρι Ρέις’ προ ημερών ξεκίνησε την πορεία του προς το ‘Οικόπεδο 12’, ενώ το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε ξεκίνησαν τουρκικές αεροναυτικές ασκήσεις εντός του εναέριου χώρου της Λευκωσίας και σε ζώνη ανάμεσα στο Ακρωτήρι Λεμεσού και την πλατφόρμα της Νoble Energy, εταιρείας ας μην ξεχνάμε αμερικανικών και ισραηλιτικών συμφερόντων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση χλιαρά αποδοκίμασε τη στάση της Τουρκίας και αναγνώρισε το δικαίωμα της Κύπρου για την γεώτρηση.
Στο σημείο αυτό αξίζει ν’ αναφερθεί ότι η Κύπρος από τις 12 Δεκεμβρίου 1988, προχώρησε στην επικύρωση της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Το Φεβρουάριο του 2003 και τον Ιανουάριο του 2007, η Κύπρος υπέγραψε συμφωνία για την οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Αίγυπτο και το Λίβανο, αντίστοιχα. Η συμφωνία βασίζεται στη διεθνώς αποδεκτή αρχή της μέσης γραμμής και τους όρους της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Τον Δεκέμβριο του 2010 ακολούθησε η υπογραφή συμφωνίας μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ για την οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών. Εκτός των παραπάνω χωρών, η Κύπρος προσέγγισε και την Ελλάδα και της ζήτησε να προχωρήσουν στην οριοθέτηση της ΑΟΖ των δυο κρατών, αλλά δυστυχώς η Ελλάδα έχασε μια μεγάλη ευκαιρία που θα δημιουργούσε και ένα προηγούμενο όχι μόνο για το Καστελόριζο αλλά και θα δημιουργούσε μόνιμα θαλάσσια σύνορα με την Κύπρο. Με λίγα λόγια, η Κύπρος προχωρά δυναμικά και η Ελλάδα απλώς παρακολουθεί τις εξελίξεις. Η περίπτωση της ΑΟΖ οφείλει να απασχολήσει σοβαρά την Ελλάδα. Είναι ζήτημα υψηλής στρατηγικής σημασίας να γίνει συντονισμός διπλωματικών ενεργειών στη βάση της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θαλάσσης μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας για να κατοχυρωθεί το δικαίωμα των δύο κρατών να έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα. Επομένως είναι σημαντικό, η Ελλάδα να εγκαταλείψει το απαρχαιωμένο αίτημα για καθορισμό της υφαλοκρηπίδας και να υιοθετήσει αυτό που εισήγαγε η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θαλάσσης δηλαδή να προχωρήσει απευθείας σε καθορισμό ΑΟΖ με την Κυπριακή Δημοκρατία. Κατά αυτόν τον τρόπο θα ενισχυθεί η θέση της Ελλάδος στο Αιγαίο καθώς επίσης και η θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Για χρόνια οι γείτονες Τούρκοι προκαλούν και ενταφιάζουν κάθε προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού και των Ελληνοτουρκικών σχέσεων. Η χώρα μας μπορεί να αντιμετωπίζει τεράστια οικονομικά προβλήματα, ενώ η Τουρκία είναι ήδη μέσα στις είκοσι ισχυρότερες χώρες και σημειώνει μεγάλη ανάπτυξη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η χώρα μας πρέπει να απεμπολήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Η εξωτερική πολιτική πρέπει να είναι πολιτική προτεραιότητα για την κυβέρνηση.

ΕΠΙΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΓΚΗ Η ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ

Η χρεοκοπία όπως γράψαμε και την περασμένη βδομάδα, δεν είναι και τόσο μακριά. Και δεν είναι για τον απλούστατο λόγο ότι το κομματικό - πολιτικό σύστημα είναι κατώτερο των περιστάσεων και δεν έχει καταφέρει ως τώρα να πείσει πολίτες, εταίρους και αγορές σχετικά με την αξιοπιστία, την αποτελεσματικότητα και τη διάθεσή του να συγκρουστεί με κατεστημένα για το καλό της πατρίδας. Ακούγονται διάφορες εκδοχές σε ευρωπαϊκό και όχι μόνο επίπεδο σχετικά με τη μορφή που θα πάρει η ελληνική χρεοκοπία, όποτε και εάν συμβεί. Μιλούν για ελεγχόμενη ή ακόμα και για άτακτη. Άλλοι πιστεύουν ότι η Ελλάδα πρέπει να μείνει στο ευρώ ενώ άλλοι όχι. Βλέπουν την έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη ως μια μορφής τιμωρία για τη δημοσιονομική απειθαρχία και την αδυναμία πάταξης διαφόρων κακώς κειμένων. Ακριβώς αυτό το σημείο είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνο για την ελληνική και κατ’ επέκταση ευρωπαϊκή κρίση χρέους.
Από την πρώτη στιγμή που η κρίση εμφανίστηκε στην Ευρώπη, οι ισχυρές οικονομίες τύπου Γερμανίας σήκωσαν τα χέρια τους ψηλά. Είχαν επαναπαυτεί στη δική τους ανάπτυξη και ευημερία και δεν ήθελαν επουδενί να δώσουν λύση στο ευρωπαϊκό πρόβλημα. Κοντόφθαλμα πίστευαν ότι αν μια χώρα έχει πρόβλημα χρέους, δεν πρόκειται να απειληθούν οι υπόλοιπες. Αυτή η άποψη έφερε μια συμπεριφορά ρεβανσιστική και κάπως έτσι η Ελλάδα αφέθηκε μόνη της να βγάλει το φίδι από την τρύπα σε ένα πρόβλημα που δεν ήταν αποκλειστικά δικό της. Ουδείς νοήμων άνθρωπος αρνείται ότι η πλειοψηφία των πολιτικών μας ευθύνεται για το ευρύ και σπάταλο κράτος, για το ξεχείλωμα των ελλειμμάτων και του χρέους και εν τέλει για την αναποτελεσματική πολιτική. Αυτή εξάλλου έφερε τους συνεχιζόμενους έκτατους φόρους, την πτώση του βιοτικού επιπέδου μέσω της περικοπής μισθών και συντάξεων και τη συνολική κατήφεια που επικρατεί στην καθημερινότητά μας. Από την άλλη όμως, κανένας δεν μπορεί να υποστηρίξει ότι και η Ευρώπη δεν έχει μεγάλο μερίδιο ευθύνης. Από το ευρωπαϊκό όραμα των Ρομπέρτ Σουμάν και Ζαν Μοννέ για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, φτάσαμε σήμερα σε μια φοβική Ευρώπη που η μια χωρά κοιτά την άλλη με καχυποψία. Ουδείς λόγος μπορεί να γίνει για ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και κάθε προβληματική χώρα αφήνετε στην τύχη της. Αυτή η κατάσταση έχει ως αποτέλεσμα να ακούγονται ακόμα και από ευρωπαίους αξιωματούχους σενάρια για έξοδο της χώρας μας από το Ευρώ. Σε περίπτωση εξόδου από το Ευρώ, η χώρα θα χάσει τουλάχιστον το 50% του ΑΕΠ, το οικονομικοκοινωνικό χάος που θα προκύψει θα έχει απρόβλεπτες συνέπειες, το πολιτικό σκηνικό θα καταρρεύσει ενώ γεωπολιτικά θα οπισθοχωρήσουμε σε ιστορικά προηγούμενα στάδια αστάθειας και ανασφάλειας με ότι αυτό συνεπάγεται στις εθνικές διεκδικήσεις.
Αν γυρνούσαμε στην υπερήφανη πλην όμως φτωχή δραχμή, τότε αυτομάτως το εθνικό μας νόμισμα θα ήταν υποτιμημένο κατά 30% ή 40% σχετικά με το, οι εισαγωγές θα ήταν πολύ πιο ακριβές και αυτό θα είχε σαν αποτέλεσμα την εκτίναξη του πληθωρισμού και του δημοσίου χρέους. Το δημόσιο χρέος, είναι κατά 2/3 σε ευρώ και θα έπρεπε να ανατιμηθεί σε μια ημέρα πάνω από 25%. Ο συνδυασμός των παραπάνω θα είχε ολέθριες συνέπειες και σε ευρωπαϊκό επίπεδο καθώς οποιαδήποτε συζήτηση για ευρωπαϊκή ενοποίηση δεν θα είχε πλέον νόημα. Πέρα από τις ευρωπαϊκές ευθύνες , πρέπει να επανέλθουμε στις ευθύνες και στις υποχρεώσεις του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Η κυβέρνηση και η αντιπολίτευση πρέπει να υπερβάλουν εαυτούς για να μην οδηγηθούμε στο έσχατο σενάριο της άτακτης χρεοκοπίας και της εξόδου από το Ευρώ. Η μεν κυβέρνηση οφείλει να εντάξει τα σπασμωδικά μέτρα που παίρνει σε μια συνολική πολιτική και από την άλλη η αξιωματική αντιπολίτευση πρέπει να πάψει να είναι δημαγωγική και λαϊκιστική και να δει το πρόβλημα κατάματα. Η έξοδος της χώρας από την ευρωζώνη δεν συμφέρει κανέναν, θα ισοδυναμούσε με πλήρη καταστροφή. Αυτό το ξέρουν οι πολίτες, οφείλουν όμως να το καταλάβουν και οι πολιτικοί, Έλληνες και Ευρωπαίοι.

Η ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΟΣΟ ΜΑΚΡΙΑ

Τις τελευταίες μέρες οι πιέσεις της τρόικα προς τη χώρα μας ήταν αφόρητες για την πιστή εφαρμογή των συμφωνηθέντων. Ακόμα και σήμερα, η καταβολή της έκτης δόσης βρίσκεται στον αέρα. Τους καλοκαιρινούς μήνες η κυβέρνηση χωρίς κανένα λόγο φάνηκε να επαναπαύεται στη συμφωνία που υπεγράφη στις 21 Απριλίου. Μόνο ο κ. Ραγκούσης εν μέσω θέρος επιχείρησε να ‘ανοίξει’ οριστικά και αμετάκλητα χωρίς επιμέρους εκπτώσεις το επάγγελμα των αυτοκινητιστών και λοιδορήθηκε περισσότερο από ‘συντρόφους’ του και λιγότερο από την αντιπολίτευση. Το υπόλοιπο υπουργικό συμβούλιο αναλώθηκε σε δηλώσεις και συνεντεύξεις χωρίς ωστόσο να προχωρά τις μεταρρυθμίσεις που το ίδιο πρότεινε και αποδέχτηκε. Όλα αυτά είχαν σαν αποτέλεσμα να μην προχωρήσει κάποια ιδιωτικοποίηση, τα έσοδα του κράτους να είναι μηδενικά, το πλεονάζον δυναμικό του κρατικού μηχανισμού να παραμένει και να επιβάλλεται άρον – άρον η φορολόγηση των σπιτιών μέσω του τιμολογίου της ΔΕΗ.
Ο κ. Βενιζέλος εν μέσω έντονης φημολογίας για επιβολή νέων μέτρων, δήλωσε κάτι που έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο εδώ και καιρό: η πιστή εφαρμογή των συμφωνηθέντων για τη σωτηρία της χώρας. Αν η κυβέρνηση είχε δείξει την απαραίτητη βούληση τους μήνες που πέρασαν τα πράγματα θα ήταν σήμερα καλύτερα τόσο για την οικονομία όσο και για την χώρα. Αυτό που δεν είπε ο κ. Βενιζέλος αλλά είναι πολύ πιθανό να συμβεί, είναι η επιβολή νέων μέτρων. Μέτρα όπως η απόλυση δημοσίων υπαλλήλων και η κατάργηση κρατικών φορέων. Με τα μέτρα που έχουν επιβληθεί αλλά και με αυτά που έρχονται από τις Βρυξέλλες, το βιοτικό μας επίπεδο θα πέσει και άλλο. Παρά τις διαρκείς θυσίες, ουδείς μπορεί να εγγυηθεί στον ελληνικό λαό ότι ο κίνδυνος ελεγχόμενης ή ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας έχει περάσει. Αυτή ακριβώς είναι και η αποτυχία του πολιτικού συστήματος. Ακόμα και μετά από ότι έχει συμβεί στη χώρα τα τελευταία δυο χρόνια αδυνατεί να δώσει ελπίδα και προοπτική. Η κυβέρνηση δεν εφαρμόζει αυτά που πιστεύει ότι είναι αναγκαία για τη σωτηρία της χώρας και η αξιωματική αντιπολίτευση αναλώνεται σε ιδέες επαναδιαπραγμάτευσης χωρίς να προτείνει κάτι ρεαλιστικό και συγκεκριμένο.
Πέρα από το παραπάνω συμπέρασμα, ένα ακόμα που προκύπτει από τις εξελίξεις είναι ότι φαντάζει ποιο πιθανό από ποτέ κάποια στιγμή στο άμεσο μέλλον να οδηγηθούμε σε κάποιας μορφής χρεοκοπία. Ουδείς θέλει να είναι απαισιόδοξος και να κινδυνολογεί, όμως φαίνεται εξαιρετικά δύσκολο η χώρα να τα καταφέρει. Οι λόγοι είναι πολλοί. Αρχικά, η αναποτελεσματικότητα που δείχνει η κυβέρνηση και η ανεύθυνη στάση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, έχουν κάνει τις αγορές και την τρόικα αρκετά δύσπιστους απέναντί μας. Όσο η αναποτελεσματικότητα θα παραμένει, τα ταμεία θα μένουν άδεια, η ανάπτυξη θα μένει στα χαρτιά, η κοινωνία θα βράζει και η ύφεση θα εντείνεται. Αυτό θα οδηγήσει σε καταστροφή πολλά νοικοκυριά και θα συρρικνώσει τη μεσαία τάξη. Εκτός όμως από τις ευθύνες του πολιτικού κόσμου, για το αναπόφευκτο που φαίνεται πως πλησιάζει, φταίει και η νοοτροπία μιας ολόκληρης γενιάς που γαλουχήθηκε με βάση τον ωχαδερφισμό, το λάδωμα, τη νοθεία, τη ‘μαγκιά’ και την κουτοπονηριά. Η νοοτροπία αυτής της γενιάς είχε αναγάγει τη φοροδιαφυγή σε εθνικό σπορ, τον υπερκαταναλωτισμό και την προβολή σε τρόπο ζωής και λαμογιά σε επίδειξη ισχύς. Η γενιά αυτή ως επί το πλείστον ψήφιζε εκείνους που θα τακτοποιούσαν το παιδί τους στο δημόσιο, εκείνους που θα βοηθούσαν για τη χορήγηση κάποιας σύνταξης ή επιδόματος μαϊμού και εν τέλει εκείνους που θα ικανοποιούσαν τα θέλω τους κόντρα στις ανάγκες ολόκληρης της κοινωνίας.
Κάπως έτσι η χώρα μας οδηγήθηκε στο σημείο μηδέν. Χωρίς μακροπρόθεσμο σχέδιο, με ευκαιριακές λογικές και με βάση την αρχή ‘ να μη θίξω συμφέροντα αν θέλω να έχω μέλλον’. Κανείς δεν είναι σε θέση να γνωρίζει αν θα γλιτώσουμε τη χρεοκοπία, ούτε καν το υπουργικό συμβούλιο. Αυτό όμως που μπορεί να διαπιστώσει ακόμα και ο πιο ένθερμος υποστηρικτής του πολιτικού μας συστήματος, είναι ότι το τελευταίο είναι καταφανώς κατώτερο των περιστάσεων. Δεν εμπνέει, δεν δίνει ελπίδα και δεν προσπαθεί ιδιαίτερα να αποτρέψει την καταστροφή που είναι προ των πυλών.

ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΡΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΔΕΝ ΘΑ ΒΓΕΙ ΤΙΠΟΤΑ

Από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, ο Υπουργός Οικονομικών ανακοίνωσε την ομόφωνη απόφαση του υπουργικού συμβουλίου για έκτακτο ειδικό τέλος στα ακίνητα, από πενήντα λεπτά ως δέκα ευρώ, ανά τετραγωνικό μέτρο, το οποίο θα επιβληθεί και θα εισπραχθεί μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ. Το νέο αυτό χαράτσι θα έχει διάρκεια 2 χρόνια και όπως φαίνεται το ίδιο έργο συνεχίζεται: Μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά. Οι συνεπείς φορολογούμενοι εξισώνονται για άλλη μια φορά με τους φοροδιαφεύγοντες. Η κυβέρνηση συνεχίζει να αντιλαμβάνεται κάπως λάθος το πρόβλημα της οικονομίας. Συνεχίζει την αφαίμαξη της μικρομεσαίας τάξης ενώ ταυτόχρονα δεν ακουμπά τα υψηλά στρώματα της ελληνικής κοινωνίας. Ο πολίτης εκείνος που είναι τυπικός απέναντι στις υποχρεώσεις του καλείται για άλλη μια φορά να βάλει πλάτη, χωρίς όμως να είναι σε θέση να τον βεβαιώσει κάποιος ότι δεν θα κληθεί και σε έναν μήνα να κάνει το ίδιο. Το μέγεθος της επιβληθείσας έκτακτης φορολογίας δείχνει ότι οι φοροελεγκτικοί και φοροεισπρακτικοί μηχανισμοί δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους. Δεν μπορεί να είναι σε θέση να γνωρίζει κανείς αν αυτό είναι στα πλαίσια της ‘’λευκής απεργίας’’ που είχε εξαγγείλει και ο κ. Παπασπύρος ή αν έχει να κάνει με τη μη βούληση της πολιτικής ηγεσίας και τις περιορισμένες ικανότητες των εργαζομένων.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι η συνεχιζόμενη άμεση και έμμεση φορολόγηση, χωρίς να υποστηρίζεται από την ανάπτυξη και τον περιορισμό των κρατικών δαπανών, θα οδηγήσει στη συρρίκνωση της μεσαίας τάξης και στον αφανισμό των μικροτέρων. Τη στιγμή που κάθε οικογένεια έχει τουλάχιστον έναν άνεργο, χιλιάδες επιχειρήσεις έχουν βάλει λουκέτο και οι μισθοί και οι συντάξεις τραβούν την κατηφόρα, η ελληνική κοινωνία βρίσκεται απέναντι στον ΦΠΑ του 23% και στα νέα φορολογικά μέτρα. Τα ‘παλιά’ μέτρα δεν έχουν πιάσει, και ως εκ τούτου επιβάλλονται και άλλα, τα οποία θα μεγαλώσουν τις ανισότητες και είναι αμφίβολο αν θα λύσουν τα προβλήματα του ελλείμματος και του χρέους. Τα τελευταία μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με ριζοσπαστικές κινήσεις και όχι με ευκαιριακά τεχνάσματα τα οποία είναι και κοινωνικά άδικα. Θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν πρωτίστως με κατάργηση ζημιογόνων ΔΕΚΟ και λοιπών οργανισμών του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Τόσες φορές έχει εξαγγελθεί από την κυβέρνηση αλλά ακόμα να υλοποιηθεί το οτιδήποτε. Ακόμα, κάποια αστεία επιδόματα και πλαστές αναπηρικές συντάξεις και έπρεπε ήδη να έχουν κοπεί. Όπως επίσης θα έπρεπε ήδη να έχουν φορολογηθεί και τα χρήματα όλων των εχόντων που οι τελευταίοι έσπευσαν να τα βγάλουν από τη χώρα μπρος στο φόβο της πτώχευσης και της φορολογίας.
Όλα τα παραπάνω, μαζί με την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου και με την εύρυθμη λειτουργία του φοροελεγκτικού και φοροεισπρακτικού τομέα, θα είχαν αποτρέψει τη συνεχιζόμενη φορολόγηση των ευπαθών ομάδων. Θα είχαν επίσης δώσει στην κυβέρνηση την απαραίτητη ηρεμία για να προχωρήσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Θα είχαν δώσει στους πολίτες να καταλάβουν ότι τα μέτρα είναι αναγκαία αλλά ταυτοχρόνως καλύπτουν και το κοινό περί δικαίου αίσθημα. Από το τι γίνεται όμως μέχρι το τι θα έπρεπε να έχει γίνει, η απόσταση είναι μεγάλη. Οι υποχρεώσεις της χώρας τρέχουν και η κυβέρνηση συνεχίζει να προωθεί τη φορολογία έναντι της ανάπτυξης και της περιστολής των κρατικών δαπανών. Η φορολογία είναι υποχρέωση του κάθε πολίτη, όμως πρέπει να είναι ισομερής και δίκαιη. Όπως ειπώθηκε και παραπάνω, για άλλη μια φορά τα χλωρά καίγονται μαζί με τα ξερά. Και από αυτή τη φωτιά κινδυνεύει να καεί κάθε ελπίδα της χώρας μας για έξοδο από την κρίση.

ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΙ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ

Εκτός από τις πυρετώδεις διαπραγματεύσεις με την τρόικα για την καταβολή της έκτης δόσης, ένα ακόμα ζήτημα που απασχολεί την κυβέρνηση είναι η αναταραχή που έχει ξεσπάσει στην ακαδημαϊκή κοινότητα σχετικά με το νομοσχέδιο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που εν τέλει ψηφίστηκε τόσο από το ΠΑΣΟΚ όσο και από τη ΝΔ. Σημαντικές αλλαγές που φέρνει το νομοσχέδιο είναι στην εκλογή των πρυτάνεων, στο θέμα του ασύλου, στους αιώνιους φοιτητές, στην αξιολόγηση καθώς και στη διοίκηση του εκάστοτε ιδρύματος. Με το νομοσχέδιο επιχειρείται να δημιουργηθεί ένα νέο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης που θα βάζει επιτέλους τέλος στα φαινόμενα διαφθοράς και συναλλαγής που έχουν πολλάκις ταλανίσει το χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης. Για πρώτη φορά γίνεται λόγος για αξιολόγηση των καθηγητών και αυτό είναι αναμφίβολα ένα θετικό στοιχείο. Η αξιολόγηση πρέπει να αφορά και στο επιστημονικό έργο και τη διδασκαλία στα αμφιθέατρα. Ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχουν μέλη ΔΕΠ στην Ελλάδα που εμφανίζουν μηδενικές επιστημονικές δημοσιεύσεις και αναφορές, καθώς επίσης και μεγάλος αριθμός καθηγητών που χωρίς λόγο δεν παρουσιάζεται στις παραδόσεις μέσα στις αίθουσες διδασκαλίας. Σχετικά με τη φοιτητική ιδιότητα, θα διατηρείται με την εγγραφή των φοιτητών σε κάθε εξάμηνο. Αυτή θα χάνεται σε περίπτωση μη εγγραφής σε δύο συνεχόμενα εξάμηνα. Αυτό δίνει τέλος στο φαινόμενο των αιώνιων φοιτητών, κάτι το οποίο συνέβαινε συχνά. Από την άλλη, οι φοιτητές που αποδεδειγμένα εργάζονται δύνανται να εγγράφονται με καθεστώς μερικής φοίτησης.
Σχετικά με το άσυλο, για πρώτη φορά δεν κατοχυρώνεται επισήμως και αυτό είναι ένα ζήτημα που έχει την πλειοψηφία των φοιτητών, κυρίως των φοιτητών – μελών παρατάξεων, απέναντι στο νομοσχέδιο. Το ακαδημαϊκό άσυλο πρέπει να αφορά την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών ελευθεριών και την προστασία του δικαιώματος στη γνώση, την έρευνα και τη μάθηση και την εργασία όλων ανεξαιρέτως των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας των ΑΕΙ και των εργαζομένων σε αυτά, έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει. Στο όνομα του ακαδημαϊκού ασύλου τα Πανεπιστήμια κατά καιρούς βανδαλίζονται από τους γνωστούς-αγνώστους και δυστυχώς όλοι μας έχουμε παρατηρήσει σχολές να καίγονται, να καταστρέφονται και όλα αυτά πάντα στο όνομα του ακαδημαϊκού ασύλου. Αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχίζεται επ’ άπειρον και το νομοσχέδιο επιχειρεί να την αλλάξει. Ακούγονται κραυγές από πολλούς ότι με το νομοσχέδιο αυτό μπαίνει ταφόπλακα στη δημόσια δωρεάν παιδεία και στη φοιτητική μέριμνα και ότι αποτελεί το σκαλοπάτι για την είσοδο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Κραυγές οι οποίες προέρχονται και από τους πρυτάνεις και από όσους άλλους ήταν βολεμένοι με την απαράδεκτη κατάσταση που επικρατούσε στα ελληνικά πανεπιστήμια. Με τα περιστατικά διαφθοράς, κατασπατάλησης δημοσίου χρήματος και συνδιαλλαγών. Δεν υπάρχει άνθρωπος με στοιχειώδη λογική, με εμπειρία από τη λειτουργία των δικών μας ΑΕΙ και με θητεία ως φοιτητής ή ως καθηγητής σε κάποιο ξένο πανεπιστήμιο που να μη γνωρίζει την αλήθεια. Τα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν προ πολλού χάσει επαφή με τον σκοπό για τον οποίον ιδρύθηκαν και ως χώρα έχουμε μια αναχρονιστική οργάνωση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Το νομοσχέδιο προτείνει να εφαρμοστούν τα αυτονόητα, δηλαδή αυτά που ισχύουν αιώνες τώρα στα πανεπιστήμια ανά τον κόσμο. Και στο παρελθόν επιχειρήθηκαν αλλαγές, αλλά συνεχώς έβρισκαν απέναντί τους το κατεστημένο που έχει δημιουργηθεί από διδάσκοντες και διδασκόμενους. Και είναι να μελαγχολεί κανείς όταν σκέφτεται ότι η κατά καιρούς οπισθοδρόμηση προκλήθηκε από τις μειοψηφίες που κυριαρχούν στις ακαδημαϊκές κοινότητες. Η δημόσια και δωρεάν παιδεία είναι μη διαπραγματεύσιμη και τίποτα δεν έχει να φοβηθεί από την αξιολόγηση των καθηγητών, από την αξιοκρατία και από τη σωστή διαχείριση. Οι φοιτητές δεν πρέπει να τρέμουν στην ιδέα του περιορισμού του ασύλου, του ασύλου της βίας και των βανδαλισμών που καπηλεύονται κάποιες μειοψηφίες, και ούτε πρέπει να θεωρούν ταφόπλακα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης την αλλαγή στην εκλογή των πρυτάνεων και το τέλος των αιώνιων φοιτητών. Όπως έχουμε αναφέρει αρκετές φορές τώρα είναι η ώρα για όλες τις απαραίτητες αλλαγές που έπρεπε να είχαν γίνει εδώ και δεκαετίες. Και οι αλλαγές στα πανεπιστήμια πάντα σκόνταφταν στο πολιτικό κόστος. Τώρα λοιπόν που κατόρθωσαν να συμφωνήσουν κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση σε ένα νομοσχέδιο, είναι ώρα να εφαρμοστεί προς όφελος του δημοσίου πανεπιστημίου.

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΜΕΤΡΗΣ ΑΝΟΧΗΣ

Με αφορμή το Μνημόνιο και τα μέτρα που το ακολουθούν, τους τελευταίους μήνες η κοινωνία και η πολιτεία μας έχει υιοθετήσει την υπέρμετρη ανοχή. Ο καθένας μπορεί να κάνει ό,τι θέλει και κανείς αρμόδιος δεν ασχολείται. Τα παραδείγματα είναι δυστυχώς πολλά Η αρχή έγινε πριν λίγους μήνες από τους οδηγούς φορτηγών με αφορμή το άνοιγμα του επαγγέλματος. Τότε για βδομάδες είχε επικρατήσει το χάος και ουδείς αρμόδιος ήταν διατεθειμένος να προβεί σε άμεσες λύσεις. Το μόνο που ακολουθήθηκε ήταν το ρητό «άσε το χρόνο να περνά ώστε να καταλαγιάσουν οι αντιδράσεις». Τα ίδια έγιναν με τους ναυτεργάτες του Πειραιά οι οποίοι αντιδρούσαν στην πώληση του ΟΛΠ και στην είσοδο της Cosco στο λιμάνι του Πειραιά. Χάος στα λιμάνια, ταλαιπωρία για τους ταξιδιώτες, δυσφήμηση της εικόνας της χώρας μας.
Ακολούθως, η ακραία μορφή ανοχής πήρε σάρκα και οστά στην περίπτωση των «Αγανακτισμένων». Επί μέρες η πλατεία Συντάγματος και πολλές πλατείες σε μεγάλες πόλεις της χώρας κατελήφθησαν από διαδηλωτές. Για βδομάδες διαμαρτύρονταν ειρηνικά και αυτή η μορφή κινητοποίησης χειροκροτήθηκε από τους σκεπτόμενους πολίτες. Όμως τις τελευταίες μέρες με τη μετατροπή της πλατείας σε ζώνη ελεύθερου camping με τις σκηνές των διαδηλωτών, μόνο ο Δήμαρχος Αθηναίων πήρε την πρωτοβουλία ώστε να σταματήσει αυτή η κατάσταση που μόνο κακό έκανε στην ταλαιπωρημένη πρωτεύουσα. Οι υψηλά ιστάμενοι δεν έκαναν απολύτως τίποτα και άφησαν στον κ. Καμίνη να βγάλει το φίδι από την τρύπα. Και δεν είναι μόνο τα παραπάνω. Τα μέλη του κινήματος «Δεν πληρώνω» δρουν ανενόχλητα ως άλλοι Ρομπέν των φτωχών και ουδείς ασχολείται. Με τη στάση τους τα κρατικά ταμεία χάνουν αρκετά χρήματα και το παράδοξο είναι ότι δεν έχει γίνει καμία ενέργεια για την αποτροπή ακραίων δράσεών τους. Μάλιστα έχουν φτάσει σε σημείο να προπηλακίζουν και ανθρώπους που θέλουν να πληρώσουν τα διόδια και να είναι τυπικοί απέναντι στις υποχρεώσεις τους. Μπορεί να έχουν τα επιχειρήματά τους αλλά το θέμα είναι ότι η Πολιτεία παρακολουθεί τις εξελίξεις εντελώς αμέτοχη. Τα μέλη του «Δεν πληρώνω» δηλώνουν ότι από το χειμώνα η δράση τους θα επεκταθεί στην μη πληρωμή δημοτικών τελών ακόμα και στη μη καταβολή φόρων σε εφορίες. Και αρκετοί διερωτώνται: Αν αυτό πραγματοποιηθεί, τότε οι άνθρωποι αυτοί θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στη δημόσια υγεία και παιδεία; Θα μπορούν να απολαμβάνουν τα αγαθά του κράτους πρόνοιας, με όλες βεβαίως τις στρεβλώσεις που το διακατέχουν; Αν ναι, τότε αυτό είναι τουλάχιστον άδικο για τους συνανθρώπους μας που ενώ έχουν υποστεί μεγάλες απώλειες στα εισοδήματά τους επιμένουν να είναι τυπικοί στις υποχρεώσεις τους απέναντι στο κράτος.
Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι η στάση των οδηγών ταξί. Για κάποιους τα αιτήματά τους είναι δίκαια όμως για τους περισσότερους η συμπεριφορά τους είναι ακραία. Το κλείσιμο λιμανιών, αεροδρομίων και η λαϊκίστικη δράση του ελεύθερου ανοίγματος διοδίων και αρχαιολογικών χώρων δείχνει ότι το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να μην ανοίξει το επάγγελμα του αυτοκινητιστή για να διατηρηθούν οι συντεχνίες και σε αυτό θέλουν συμμάχους τους πολίτες. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η ταλαιπωρία για Έλληνες και τουρίστες συνεχίζεται με την πολιτεία να δείχνει υπέρμετρη ανοχή.
Από όλα τα παραπάνω παραδείγματα μπορούμε να εξάγουμε κάποια απλά αλλά ταυτοχρόνως κρίσιμα συμπεράσματα. Η διαμαρτυρία στην ειρηνική μορφή της είναι μια υγιής αντίδραση. Αλλοίμονο στην κοινωνία που δέχεται οποιοδήποτε μετρό και κάθε κυβερνητική πολιτική με πλήρη απάθεια. Η ειρηνική αντίδραση όμως απέχει παρασάγγας από την κοινωνική αταξία. Η κάθε επαγγελματική ή κοινωνική ομάδα οφείλει να σέβεται τις υπόλοιπες. Η κάθε μορφή κινητοποίησης δεν πρέπει να προκαλεί ντόμινο και να πλήττει και άλλες ομάδες γιατί έτσι δεν πρόκειται να υπάρξει ανάπτυξη. Σε όλα αυτά βεβαίως δεν είναι άμοιρη ευθυνών και η πολιτεία η οποία αφενός σε πολλές περιπτώσεις φέρνει τις κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες προ τετελεσμένων γεγονότων, αφετέρου δεν δίνει την απαραίτητη βαρύτητα στη διαβούλευση και τον διάλογο. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να κυριαρχεί το χάος και η υπέρμετρη ανοχή η οποία σε πολλές περιπτώσεις εκλαμβάνεται από το κοινωνικό σύνολο ως αδυναμία και αυτό είναι πολύ πιθανόν να φέρει περισσότερες ακρότητες στο εγγύς μέλλον.