ΠΑΣΟΚ ΚΑΙ ΝΔ ΣΤΡΙΜΩΧΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΑΙ ΔΕΞΙΑ

Ουσιαστικά μετά την ψήφιση του νέου πακέτου στήριξης προς τη χώρα μας, η περίοδος που ζούμε είναι έντονα προεκλογική , μιας και οι εκλογές δεν θα αργήσουν και πολύ να γίνουν, με πιθανότερη ημερομηνία την 6η Μαΐου. Το ΠΑΣΟΚ μετά την τυπική εκλογή Βενιζέλου, προσπαθεί όσο είναι δυνατόν να συσπειρώσει τους ψηφοφόρους του και ελπίζει ρεαλιστικά σε μια ‘βελούδινη’ εκλογική ήττα. Η ΝΔ βλέποντας ότι προπορεύεται στις δημοσκοπήσεις, προσπαθεί να πετύχει την πολυπόθητη αυτοδυναμία όμως κάτι τέτοιο φαίνεται εξαιρετικά δύσκολο, μιας και δεν έχει αναπτύξει κάποια ιδιαίτερη δυναμική. Απλώς καρπώνεται τη φθορά του ΠΑΣΟΚ και ελπίζει και αυτή από τη μεριά της σε συσπείρωση των ψηφοφόρων της. Παρά την προσχώρηση Βορίδη και Γεωργιάδη , η ΝΔ δεν έχει πλησιάσει τον στόχο της αυτοδυναμίας. Από τα δεξιά της έχει να αντιμετωπίσει τους ‘Ανεξάρτητους Έλληνες’ του Πάνου Καμμένου, και των εννέα βουλευτών που τον ακολούθησαν. Το νέο κόμμα φαίνεται όχι μόνο ότι θα μπει άνετα στη Βουλή αλλά διεκδικεί και ένα σημαντικό ποσοστό, το οποίο στερεί από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης κάθε ελπίδα αυτοδυναμίας. Εκτός αυτού, η ΝΔ έχει να αντιμετωπίσει το ΛΑ.Ο.Σ αλλά και τη Χρυσή Αυγή που σταδιακά ανεβαίνει και αρκετοί είναι αυτοί που πιστεύουν ότι θα ευνοηθεί από τη δυσαρέσκεια του κόσμου απέναντι στο πολιτικό σύστημα και θα καταφέρει να εισέλθει στη Βουλή. Επειδή και τα τρία αυτά κόμματα έχουν σαφή αντιμνημονιακή στρατηγική, έχει αποκλειστεί κάθε δυνατότητα συνεννόησης ή προεκλογικής συνεργασίας μαζί τους από τη ΝΔ.
Αντίστοιχα προβλήματα, αν όχι μεγαλύτερα, έχει να αντιμετωπίσει το ΠΑΣΟΚ. Λίγο πριν την εκλογή Βενιζέλου, δημιουργήθηκε ένας νέος πολιτικός σχηματισμός, η ‘Κοινωνική Συμφωνία’ από την Λούκα Κατσέλη και τον Χάρη Καστανίδη. Μπορεί το νεόκοπο κόμμα να διατηρεί σε πρώτη φάση τα ποσοστά του σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, όμως έχει το περιθώριο να αντλήσει ψηφοφόρους από την παραδοσιακή εκλογική δεξαμενή του ΠΑΣΟΚ. Εκτός αυτού, την περασμένη βδομάδα επιβεβαίωσαν την κοινή τους εκλογική και πολιτική συνεργασία με τη ‘Δημοκρατική Αριστερά’ πέντε διαγραμμένοι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ. Το κόμμα του Φώτη Κουβέλη λειτουργεί ως καταφύγιο για απογοητευμένους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ με αριστερή ιδεολογία, οι οποίοι νιώθουν προδομένοι από τη μετάλλαξη του ΠΑΣΟΚ. Εκτός της ΔΗΜΑΡ, υπάρχει ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ, τα οποία αναμένεται να κορυφώσουν την πολιτική αντιπαράθεση όσο θα πλησιάζουν οι εκλογές με κύριο θέμα ατζέντας τον αντιμνημονιακό αγώνα.
Εύκολα μπορεί να παρατηρήσει κανείς ότι το αντιμνημονιακό τόξο που έχει σχηματιστεί αριστερά και δεξιά των δυο κομμάτων εξουσίας, παρόλο που δεν μπορεί να προσδιοριστεί αμιγώς με πολιτικά χαρακτηριστικά, έχει στριμώξει αρκετά ΠΑΣΟΚ και ΝΔ. Εκτός αυτού, σε πλατιά στρώματα πολιτών έχει κερδίσει σημαντικό έδαφος η άποψη ότι η εναλλαγή των δύο κομμάτων στην εξουσία δεν συνεπάγεται και αλλαγές μείζονος σημασίας στην οικονομία και στην πολιτική διακυβέρνηση. Ανάμεσα στα δυο κόμματα εξουσίας έχουν ξεθωριάσει οι ιδεολογικές διαφορές και η ισχυρή κομματική ταύτιση, η κυβέρνηση συνεργασίας μετρίασε τη διαχρονική τους αντιπαράθεση, ενώ έχει υποχωρήσει η κάθε είδους ιστορική φόρτιση που στο παρελθόν κατασκεύαζε ιστορικές διχοτομήσεις (Δεξιά-αντιδεξιά, συντήρηση-πρόοδος). Με λίγα λόγια, ο δικομματισμός έχει υποστεί τρανταχτά πλήγματα εκ των έσω, βρίσκεται σε φάση εκλογικής καθίζησης ,ενώ η ίδρυση νέων κομμάτων λειτουργεί αποσυσπειρωτικά τόσο για το ΠΑΣΟΚ όσο και για τη ΝΔ. Μέσα σε όλα αυτά δεν πρέπει να υποβαθμίζεται το γεγονός ότι ενδεχόμενη ενασχόληση του νυν Πρωθυπουργού με την πολιτική, θα τους προκαλέσει ακόμα περισσότερα προβλήματα. Οι εκλογές που θα έρθουν θα φέρουν μεγάλες ανατροπές και την επόμενη μέρα τίποτα δε θα θυμίζει τον μέχρι πρόσφατα παντοδύναμο δικομματισμό.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ

Στις χθεσινές εσωκομματικές εκλογές του ΠΑΣΟΚ, σε αντίθεση με τα όσα προέβλεπαν αναλυτές και δημοσκόποι, συμμετείχαν πάω από 200.000 φίλοι και μέλη του Κινήματος. Η αλλαγή προεδρίας επικυρώθηκε και τυπικά, και πλέον πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είναι ο Ευάγγελος Βενιζέλος, με ποσοστό περίπου 96%. Όπως συνέβη με την εκλογή του Παπανδρέου, έτσι και αυτή του Βενιζέλου είχε περισσότερο πανηγυρικό χαρακτήρα. Ο Βενιζέλος είναι κατά κοινή ομολογία ένας πολιτικός με αξιοζήλευτη δημόσια παρουσία σε ότι αφορά τον λόγο και τη διατύπωση νοημάτων. Είναι ίσως ο πιο ταλαντούχος πολιτικός της γενιάς του. Αυτό όμως δεν μπορεί να αλλάξει το γεγονός ότι για ακόμη μια φορά στο ΠΑΣΟΚ, μετατράπηκε η ανάδειξη ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ σε παράσταση για ένα ρόλο. Όπως ακριβώς συνέβη με τον Γιώργο Παπανδρέου. Και αυτό ακριβώς το γεγονός είναι το πιο σοβαρό, καθώς μια διαδικασία που θα έπρεπε να συμβολίζει την ιδεολογική και πολιτική επανεκίννηση ενός κόμματος, χρησιμοποιείται απλώς για να ενδυναμώσει το πολιτικό προφίλ του νέου αρχηγού. Αυτό γίνεται διότι τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και η ΝΔ, τα δυο κόμματα εξουσίας του κομματικού μας συστήματος, είναι από τη φύση τους αρχηγικά και σε πολλές περιπτώσεις τα κομματικά όργανα και οι διαδικασίες είναι ως επί το πλείστον διακοσμητικές. Το ΠΑΣΟΚ, όπως και όλα τα κόμματα στη χώρα μας άλλωστε, στις διάδοχες καταστάσεις των ηγεσιών του, συνήθως δεν αναζητούν ανθρώπους μ' ένα καθαρό ιδεολογικό ή πολιτικό στίγμα, δεν αναζητούν αυθεντικούς εκπροσώπους μιας συγκεκριμένης και σύχρονης πολιτικής θεώρησης που θ' ανταποκρινόταν στις ανάγκες των καιρών. Αντιθετως, αναζητούν, έναν ικανό και χαρισματικό αρχηγό ο οποίος θα έφερνε ή θα διατηρούσε το κόμμα στην εξουσία. Η εξουσία άλλωστε δεν πρέπει να λησμονούμε ότι είναι το καλύτερο φάρμακο για να γιατρέψει κάθε ιδεολογική, πολιτική και εκλογική ασθένεια.
Ο τρόπος εκλογής του Ευάγγελου Βενιζέλου, εκτός των άλλων, άφησε αρκετά τραύματα στο ΠΑΣΟΚ. Αρκετοί ψίθηροι εμφανίστηκαν οι οποίοι στην καλύτερη περίπτωση άφηναν υπόνοιες για διάφορες ασχήμιες που έγιναν σε αρκετά εκλογικά τμήματα. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος μίλησε για μεγάλη νίκη, όμως πως μπορεί να ισχύει αυτό τη στιγμή που ήταν μόνο ένας υποψήφιος και σε αρκετές περιπτώσεις δεν υπήρχαν οι στοιχειώδεις εγγυήσεις αξιοπιστίας αυτής της διαδικασίας; Ως νέος πρόεδρος του κόμματος ο Βενιζέλος θα κριθεί στην πράξη από το ιδεολογικό πλαίσιο στο οποίο θα κινηθεί, την πολιτική που θα διαμορφώσει, τα πρόσωπα που θα επιλέξει, το ύφος της δημόσιας παρουσίας που θα τον διακρίνει και εντέλει από τα εκλογικά αποτελέσματα που θα φέρει το ΠΑΣΟΚ στις κάλπες. Ο Βενιζέλος καλείται να αναγεννήσει το ΠΑΣΟΚ, το οποίο έχει υποστεί κάτι το μοναδικό: ποτέ στη σύγχρονη ιστορία της χώρας ή, τουλάχιστον, στη διάρκεια της μεταπολίτευσης, ένα κόμμα δεν υπέστη τόσο μεγάλη απώλεια ψηφοφόρων όσο αυτή που υφίσταται τώρα το ΠΑΣΟΚ, τουλάχιστον σε πρώτη φάση δημοσκοπικά. Ένα κόμμα που ήταν πρώτο-και αυτοδύναμο κυβερνητικά-πριν από τριάντα μήνες, σήμερα είναι σε φάση εκλογικής κατρακύλας και ιδεολογικής αναζήτησης. Η κοινωνία πλέον δεν ψάχνει για έναν απόλυτο αρχηγό ο οποίος ως δια μαγείας θα καταφέρει να λύσει όλα τα προβλήματα. Ειδικά στην εποχή που ζούμε, όλα είναι θολά και οι ψηφοφόροι ενώ μπορεί να έχουν τη διάθεση να ακούσουν ιδέες και προτάσεις, βλέπουν ότι οι ιδεολογικές ή οι πολιτικές αντιπαραθέσεις έχουν ξεθωριάσει. Αλλά σ' αυτές ακριβώς τις εποχές αναζητεί η κοινωνία το καινούργιο, το πρωτοποριακό, σ' αυτές αναζητεί το διέξοδο και το άσπρο φως στην άκρη του τούνελ. Ο Βενιζέλος αυτό το στοίχημα καλείται να κερδίσει το οποίο είναι αρκετά δύσκολο. Η κοινωνία θέλει να ξεφύγει απο τα τετριμμένα και αναζητεί νέους τρόπους άσκησης πολιτικής από τους κυβερνώντες. Δεν επιθυμεί την ξύλινη γλώσσα που συνηθίζεται ακόμα, ενώ χρειάζεται συλλογικές λύσεις στα κοινά μας προβλήματα. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει τα κόμματα εξουσίας σε πρώτη φάση να πάψουν να λειτουργούν με αρχηγικό τρόπο, να καταστήσουν τους πολίτες πραγματικούς συμμέτοχους, να έχουν ξεκάθαρο ιδεολογικό υπόβαθρο και ουσιαστικά με λίγα λόγια οφείλουν να επανιδρυθούν. Το ερώτημα στο οποίο καλείται να βρει απάντηση ο Βενιζέλος, όσο και ο Σαμαράς από την άλλη πλευρά, είναι κατά πόσο η επανίδρυση μπορεί να πραγματοποιηθεί με τα ίδια υλικά και τα ίδια πρόσωπα. Δύσκολο ερώτημα το οποίο θα πρέπει να απαντηθεί με πράξεις πολύ σύντομα.

ΤΟ ΠΑΣΟΚ ΣΤΟ ΠΙΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος εν τέλει θα είναι ο μοναδικός υποψήφιος για την προεδρία του ΠΑΣΟΚ, σύμφωνα με την απόφαση του Εθνικού Συμβουλίου του Κινήματος. Ο υπουργός Οικονομικών, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Επιτροπής Καταστατικού και Πιστοποίησης (ΕΚΑΠ) Γιώργος Ανωμερίτης κατέθεσε στην Επιτροπή πρόταση, συνοδευόμενη από 189 υπογραφές. Ο Χρήστος Παπουτσής, ο οποίος φάνταζε μέχρι πριν λίγες μέρες το αντίπαλο δέος, κατέθεσε μεν πρόταση, χωρίς όμως τις προαπαιτούμενες υπογραφές, ενώ ο Στέφανος Τζουμάκας κατέθεσε εκπρόθεσμη πρόταση επίσης χωρίς υπογραφές. Το θέμα με τη συγκέντρωση των αναγκαίων υπογραφών, ξεσήκωσε αντιδράσεις από την πλευρά των κ.κ. Παπουτσή και Τζουμάκα οι οποίοι ούτε λίγο ούτε πολύ υποστήριξαν ότι επικράτησαν τα διαδικαστικά χαρακτηριστικά της πολιτικής. Μετά από αυτές τις εξελίξεις στην Εθνική Συνδιάσκεψη του ΠΑΣΟΚ, την ερχόμενη Κυριακή ο κ. Βενιζέλος θα είναι ο μοναδικός υποψήφιος σε μία εκλογή που θα γίνει από τη βάση, με μεγέθη και διαδικασίες που μάλλον θα τον απογοητεύσουν. Είναι, άλλωστε, γνωστό, ότι δεν θα προτιμούσε εκλογή από μικρό αριθμό πολιτών-όταν ο προκάτοχος του εξελέγη από εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες. Επίσης ο κ. Βενιζέλος δεν θα ήθελε να συνδέσει την εκλογή του με επεισόδια που, ενδεχομένως, να σημειωθούν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Όμως όπως και να έχει, το βράδυ της επόμενης Κυριακής θα κάνει τις πρώτες του δηλώσεις ως νέος πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.
Εκτός από τις διεργασίες εντός ΠΑΣΟΚ, αρκετά ενδιαφέρουσες είναι και αυτές που συμβαίνουν εκτός του Κινήματος. Άμεσα αναμένεται η ίδρυση νέου κόμματος υπό την κ. Κατσέλη και τον κ. Καστανίδη, στο οποίο το πιθανότερο είναι να προσχωρήσουν αρκετοί από τους πρόσφατα διαγραφέντες βουλευτές του ΠΑΣΟΚ. Το υπό διαμόρφωση κόμμα θα επιχειρήσει να εκφράσει το λεγόμενο κοινωνικό ΠΑΣΟΚ και θα έχει ως πολιτικό – ιδεολογικό του υπόβαθρο τη σοσιαλδημοκρατία, ενώ είναι σχεδόν βέβαιο πως θα επιχειρήσει τη συνεννόηση με τη Δημοκρατική Αριστερά του Φώτη Κουβέλη, την οποία κατακεραυνώνει αρκετά συχνά ο κ. Βενιζέλος. Το ΠΑΣΟΚ, μετά από την ταραχώδη διακυβέρνηση της χώρας τα τελευταία 2,5 χρόνια, έχει πληγωθεί αρκετά τόσο πολιτικά, εκλογικά αλλά και σε στελεχιακό δυναμικό. Πολλά στελέχη έχουν αποχωρήσει από το ΠΑΣΟΚ και η εκλογική καθίζηση αναμένεται να φανεί στις εθνικές εκλογές. Εκτός της αποχώρησης πολλών στελεχών και ψηφοφόρων, το ΠΑΣΟΚ αντιμετωπίζει ένα ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα το οποίο είναι αμιγώς πολιτικό. Με αφορμή την κρίση στη χώρα μας, συνέβησαν τεράστιες αλλαγές τα τελευταία χρόνια. Από την ειδυλλιακή προεκλογική περίοδο του ’07, ο κ. Παπανδρέου υποχρεώθηκε να προσγειωθεί στην πραγματικότητα. Το ΠΑΣΟΚ από την σοσιαλδημοκρατική προεκλογική ρητορεία κλήθηκε να εφαρμόσει ένα νεοφιλελεύθερο μίγμα πολιτικής, το οποίο συνοδευόμενο με τα Μνημόνια έφερε ακόμα μεγαλύτερη ύφεση, ανεργία και φτώχια στην ελληνική κοινωνία.
Το ΠΑΣΟΚ πλέον πρέπει να αποφασίσει με ποιους θέλει να προχωρήσει και κυρίως κάτω από ποια ιδεολογική πλατφόρμα. Οι επιλογές είναι απλές και μετρημένες στα δάχτυλα. Ή θα συνεχίσει να είναι το πιο φιλο-μνημονιακό κόμμα, ασκώντας πολιτικές νεοφιλελεύθερες ή θα ακολουθήσει έναν δρόμο που φαίνεται να τον έχει εγκαταλείψει τελευταία, αυτόν της σύγχρονης σοσιαλδημοκρατίας. Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στο πιο κρίσιμο σταυροδρόμι του και η διάσπαση μετά τις τελευταίες εξελίξεις δεν είναι απίθανη. Το ΠΑΣΟΚ αν θέλει να έχει μέλλον στο πολιτικό σύστημα, οφείλει να συζητήσει στο εσωτερικό του πολιτικά. Αν αυτό το είχε κάνει νωρίτερα, τα πράγματα ίσως να ήταν καλύτερα τόσο για το ίδιο όσο και για τη χώρα. Όμως τότε η οποιαδήποτε πολιτική – ιδεολογική διαφωνία καλυπτόταν αρκετά εύκολα κάτω από την ομπρέλα της εξουσίας.

Η ΟΠΙΣΘΟΔΡΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Με αφορμή το πρόβλημα της χώρας μας, γίναμε σε πολλές περιπτώσεις μάρτυρες της ευρωπαϊκής ατολμίας. Εκτός αυτού, κάθε φορά που οι διεθνείς οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης υποβάθμιζαν εν μια νυκτί μια εθνική οικονομία, η Ευρώπη παρακολουθούσε εντελώς αμήχανη. Η δημοσιονομική κρίση σε ευρωπαϊκό επίπεδο συνεχίζεται, μετατράπηκε με γοργούς ρυθμούς σε κρίση χρέους και απειλείται σοβαρά η σταθερότητα του Ευρώ και της Ε.Ε. Αυτοί που πλήττονται είναι οι πολίτες των δοκιμαζόμενων χωρών της Ε.Ε. , οι οποίοι υποχρεώνονται να υπακούσουν σε πολιτικές άγριας λιτότητας, ενώ ακόμα και σήμερα οι ‘’απρόσωπες’’ αγορές χαίρουν κάθε ασυλίας και μπορούν να ανατρέπουν με μια τους απόφαση όλες τις θεσμικές ισορροπίες της παραδοσιακής δημοκρατικής οργάνωσης του κράτους. Η πολιτική εξουσία όπως φαίνεται ως σήμερα, αναγκάζεται ή επιλέγει να υποκύψει στα συμφέροντα των αγορών. Αυτή η αλληλουχία των γεγονότων προκαλεί όλο και συχνότερα πλέον το εξής ερώτημα: υπάρχει πραγματική δημοκρατία στην Ε.Ε.; Αν μη τι άλλο, η κρίση στην ευρωζώνη έχει φανερώσει τα αδιέξοδα που προκύπτουν όταν η δημοκρατία συμφιλιώνεται χωρίς κανέναν κανόνα με τον άκρατο καπιταλισμό. Εξ’ αρχής η πολιτική ηγεσία της Ε.Ε δεν έβαλε κάποια όρια στη δράση κερδοσκόπων, οίκων αξιολόγησης και τραπεζών ενώ θα μπορούσε πολύ εύκολα να το επιβάλλει από την πρώτη στιγμή. Εκτός αυτού γινόμαστε μάρτυρες της επιβολής πολιτικής από μια γραφειοκρατική ολιγαρχία των Βρυξελλών την οποία δεν έχει καν εκλέξει ο ευρωπαίος πολίτης. Σε όλα τα επίπεδα της Ε.Ε. υπάρχει μια ραγδαία μετατόπιση εξουσίας προς μια ομάδα γραφειοκρατών οι οποίοι κυβερνούν κατά τρόπο απολυταρχικό θέλοντας να προασπίσουν τα συμφέροντα οικονομικών ελίτ και οικονομικά εύρωστων κρατών.
Είναι προφανές ότι η μόνη απάντηση στις τυφλές και αδιέξοδες λογικές των αγορών είναι η αναβίωση της πολιτικής. Όχι βεβαίως της πολιτικής που εκφράζουν η Μέρκελ, ο Σαρκοζί και οι αξιωματούχοι της τρόικας. Η κρίση που βιώνει η Ευρώπη πρέπει να λειτουργήσει ως εφαλτήριο για την αναγέννηση της γηραιάς ηπείρου με όρους δημοκρατίας, ελευθερίας και ισοτιμίας. Θα πρέπει να κατοχυρωθούν όλα τα κεκτημένα και σταδιακά να καταστεί η Ε.Ε. πραγματικό θεσμικό και πολιτικό ανάχωμα απέναντι στην ολιγαρχία των αγορών. Οι ευρωπαϊκές οικονομίες γίνονται στόχος καθώς κινούνται μέσα σ' ένα χρηματοοικονομικό σύστημα, όπου κυριαρχούν ιδιώτες «επενδυτές» τράπεζες, ασφαλιστικοί οργανισμοί και χρηματοπιστωτικές εταιρείες και, συνεπώς, η αναζήτηση του μέγιστου και άμεσου κέρδους οδηγεί συχνά σε κερδοσκοπικές πρακτικές. Δεν είναι συνεπώς παράλογο αυτές οι αγορές να επιβάλλουν στις υπερχρεωμένες χώρες, λόγω του κινδύνου μη αποπληρωμής των χρεών τους, υψηλά επιτόκια που μπορεί να τις οδηγούν στη χρεοκοπία, παρά τις πολιτικές αυστηρής λιτότητας που υποχρεώνονται να εφαρμόζουν. Είναι αυτονόητο ότι οι αγορές καθοδηγούνται στις «τοποθετήσεις» τους, δηλ. στον τρόπο που δανείζουν και στα επιτόκια που απαιτούν, από τους οίκους αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας των χωρών που δανείζουν. Για όλους αυτούς τους λόγους, ανάμεσα στη σχέση δημοκρατίας και αγορών οφείλουν να μπουν καθορισμένοι κανόνες. Αυτό θα αυξήσει τη δύναμη των δημοκρατιών, αποδίδοντας στους πολίτες την επιλογή ανάμεσα σε διαφορετικά μοντέλα ανάπτυξης χωρίς να περιμένουν τις ‘’απρόσωπες’’ αγορές να επιλέξουν για λογαριασμό τους.

ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΕΚΤΑΚΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

Μετά την ψήφιση του νέου μνημονίου, η ζωή όλων μας αλλάζει με υπερβολικά γρήγορους ρυθμούς. Μπορεί να διεγράφη ένα μεγάλο μέρος του δημοσίου χρέους , όμως ουδείς είναι σίγουρος για το εάν είναι αρκετό αυτό. Όπως είπαμε και πρόσφατα, το νέο μνημόνιο μόνο χρόνο δίνει στη χώρα μας ενώ η πιθανότητα πτώχευσης μπορεί για λίγο να υποχώρησε αλλά δεν έχει αποκλειστεί. Ένας από τους βασικούς στόχους του νέου μνημονίου, είναι η ελληνική οικονομία να περάσει από την τωρινή ύφεση του 7% σε ανάπτυξη της τάξης του 2,5% τα επόμενα τρία χρόνια. Στόχος ο οποίος είναι ακατόρθωτος χωρίς ανάπτυξη. Στον τομέα της ανάπτυξης πρέπει να βοηθήσει η Ε.Ε με ειδικά ευρωπαϊκά κονδύλια, τα οποία θα επανεκκινήσουν δημόσια έργα τα οποία έχουν παύσει λόγω των άδειων κρατικών ταμείων. Από το νέο δάνειο που θα πάρει η χώρα μας δεν προβλέπονται χρήματα για την τόνωση της αγοράς . Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ακόμα δεν έχουν αξιοποιηθεί αρκετά δις ευρώ από το ΕΣΠΑ. Όπως καταλαβαίνει εύκολα κανείς, το πρώτο μεγάλο στοίχημα, ανεξαρτήτου μνημονίου, είναι η ανάπτυξη η οποία θα δείξει ότι τα γρανάζια της ελληνικής οικονομίας αρχίζουν ξανά να κινούνται. Θα πρέπει η χώρα μας να παράξει προϊόντα και να παρέχει υπηρεσίες που θα έχουν ζήτηση στις διεθνείς αγορές γεγονός το οποίο θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα τονώσει την αγοραστική δύναμη αρκετών συμπολιτών μας.
Εκτός από το μνημόνιο και ότι αυτό προβλέπει, θα πρέπει η κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα σε εσωτερικές πολιτικές που θα ανακουφίσουν τον κόσμο. Μετά από τις συνεχιζόμενες μειώσεις μισθών και συντάξεων, η ελληνική κοινωνία βρίσκεται στην εντατική. Επιτακτική ανάγκη είναι η μείωση στις τιμές των αγαθών. Πρόσφατα μια πρωτοβουλία εθελοντών για πώληση πατάτας χωρίς την εμπλοκή μεσαζόντων, έδειξε ότι για χρόνια τώρα η αισχροκέρδεια κυριαρχούσε με το κράτος απλό παρατηρητή. Το κράτος οφείλει να προστατέψει τον καταναλωτή, του οποίου η αγοραστική δύναμη έχει κατακερματιστεί. Ακόμα, οι ελληνικές τράπεζες πρέπει να βοηθήσουν και αυτές από μεριάς τους. Βεβαίως και δεν φημίζονται για την ανθρωπιστική τους προσέγγιση, όμως αν θέλουν να έχουν μέλλον πρέπει να ‘κουρέψουν’ αρκετά από τα δάνεια του κόσμου. Όλοι εκείνοι που αποδεδειγμένα δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αποπληρώσουν το δάνειό τους , θα πρέπει να ενταχθούν σε ειδικές ρυθμίσεις. Οι τράπεζες θα πρέπει από την πλευρά τους να χαρίσουν ένα μέρος του δανείου και το υπόλοιπο να το αναγάγουν σε περισσότερες δόσεις με αρκετά χαμηλά επιτόκια από τα σημερινά. Ασφαλώς και δεν φταίνε οι ελληνικές τράπεζες για την παγκόσμια οικονομική κρίση, όμως το μερίδιο που τους αναλογεί στη δημιουργία της φούσκας του εγχώριου υπερκαταναλωτισμού είναι μεγάλο. Δεν έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που οι τράπεζες τηλεφωνούσαν καθημερινά σε πολλούς συμπολίτες μας και του ‘δώριζαν’ πιστωτικές κάρτες και αλόγιστα δάνεια. Η αγορά και η ελληνική κοινωνία δεν ήταν έτοιμη να ακολουθήσει αυτό το ράλι υπερκαταναλωτισμού και τα οδυνηρά αποτελέσματα φάνηκαν κατόπιν εορτής.
Εκτός από τα παραπάνω, πρέπει να καταπολεμηθεί η φοροδιαφυγή. Έχει βαρεθεί ο κόσμος να ακούει για πάταξη της φοροδιαφυγής και αποτελέσματα να μην βλέπει. Εκατοντάδες Έλληνες επιχειρηματίες έχουν μεταφέρει τα χρήματά τους εκτός Ελλάδας και ακόμα να γίνει κάτι επ’ αυτού από την κυβέρνηση. Τα χρήματα αυτά πρέπει με κάποιο τρόπο να επιστρέψουν εδώ, να φορολογηθούν αναλογικά και να υποχρεωθούν αυτοί οι επιχειρηματίες να επενδύσουν ένα μέρος τους σε εγχώριες επενδύσεις. Μπορεί οι παραπάνω λύσεις να μην θεωρούνται συνηθισμένες, όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η χώρα ζει έκτακτες καταστάσεις. Και οι έκτακτες καταστάσεις πρέπει ν’ αντιμετωπίζονται άμεσα, με έκτακτα και διαφορετικά από τα συμβατικά μέτρα.

ΤΟ ΝΕΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΚΑΙ Η ΕΥΡΩΠΗ ΠΟΥ ΠΕΘΑΙΝΕΙ

Εν τέλει το νέο μνημόνιο και τα σκληρά μέτρα που αυτό επιτάσσει, ψηφίστηκε επί της αρχής με 199 "ναι" και με 74 "όχι", με σημαντικές διαρροές όμως από τα δυο μεγάλα κόμματα. Συνολικά 31 βουλευτές από το ΠΑΣΟΚ διαφοροποιήθηκαν ενώ οι διαρροές από τη ΝΔ ανέρχονται σε 20. Οι αλλαγές που φέρνει το νέο μνημόνιο είναι σκληρές και τα αποτελέσματα στην καθημερινότητα και στη ζωή μας θα φανούν άμεσα. Όσον αφορά τις συντάξεις, μειώνονται κατά 15% στα «ευγενή ταμεία», άλλο τόσο μειώνονται οι επικουρικές ενώ κατά 7% λιγότερη σύνταξη θα παίρνουν οι ασφαλισμένοι του ΝΑΤ. Οι μισθοί παίρνουν και αυτοί την κατηφόρα. Ο βασικός μισθός μειώνεται κατά 22%, για τους νέους κάτω των 25 ετών κατά 32% ενώ αναστέλλονται όλες οι ωριμάνσεις. Με το νέο μνημόνιο η όλο και αυξανόμενη ανεργία δυστυχώς θα συνεχίσει την άνοδό της. Τη διετία 2012-214 το νέο μνημόνιο προβλέπει συνολική ύφεση 4% με 5%. Τα «λουκέτα» στην αγορά θα αυξηθούν, ενώ υπολογίζεται ότι επιπλέον 160.000 συμπολίτες μας θα χάσουν την εργασία τους. Το εισόδημά μας θα συμπιεστεί κατά πολύ ενώ οι φόροι θα είναι ακόμα περισσότεροι μιας και αυξάνονται οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων, καταργούνται φοροαπαλλαγές και προνομιακά καθεστώτα, ενώ πιθανό είναι το αφορολόγητο όριο να καταργηθεί τελείως.
Με όλα αυτά που συμβαίνουν στη χώρα μας πιστοποιείται ότι μαζί με την Ελλάδα, η κρίση επηρεάζει αποφασιστικά και την Ευρώπη. Υπό τις τρέχουσες συνθήκες, θεωρείται πια οικουμενικά αυτονόητο πως η δημοσιονομική πειθαρχία και η σκληρή λιτότητα συνιστούν τη μόνη απάντηση σε όλα τα διαφαινόμενα αδιέξοδα. Όλοι φαίνεται να συναποδέχονται ότι, στο όνομα της ορθολογικότητας και της κυριαρχίας των οικονομικών αριθμών, οι ανάλγητες αγορές μπορεί και πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να προωθούν τα συμφέροντά τους, τσακίζοντας, στην ανάγκη ανελέητα, όσους βρεθούν στο διάβα τους. Η συνταγή είναι άλλωστε γνωστή, ιστορικά δοκιμασμένη και έχει ακουστεί πάμπολλες φορές από τα χείλη των δανειστών μας: «Προσαρμοσθείτε ή λιμοκτονήστε». Για τον λόγο αυτό, οι πολίτες των υπόλοιπων ευρωπαϊκών και μη κρατών, μπαίνουν στη θέση των Ελλήνων μιας και πιστεύουν ότι σύντομα μπορεί να βρεθούν στη θέση τους. Σε πολλές πόλεις της Ευρώπης πραγματοποιήθηκαν συγκεντρώσεις συμπαράστασης υπέρ της χώρας μας και τα συνθήματα που κυριάρχησαν ήταν: «Όχι στην Ευρώπη των αρπακτικών του καπιταλισμού, ναι στην Ευρώπη της αλληλεγγύης», «Προσοχή, αύριο θα γίνει και εδώ Αθήνα», «Σήμερα η Ελλάδα, αύριο εσύ», «Κάτω το ΔΝΤ», «Αλληλεγγύη για την Ελλάδα και ενάντια στις Τράπεζες», «Όχι σε Μέρκελ και Σαρκοζί που στραγγαλίζουν τους λαούς», «Αυτοί που σπέρνουν τη μιζέρια θα εισπράξουν τον θυμό». Αν μη τι άλλο, μόνο θετική είναι η αφύπνιση των ευρωπαίων πολιτών και αυτοί είναι που πράττουν αυτά τα οποία θα έπρεπε ήδη να έχει επιδείξει η ευρωπαϊκή ηγεσία: ομοψυχία, αλληλεγγύη και συμπαράσταση.
Μπορεί να γινόμαστε μάρτυρες της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης από την πλευρά των πολιτών, όμως συνεχίζει να απουσιάζει η πολιτική απάντηση στην κρίση. Η επιλογή των κρατούντων να υποταγούν στις αγορές αντί να τις πατάξουν αμείλικτα –και προφανώς θα μπορούσαν ακόμα και σήμερα να το πετύχουν, αν το ήθελαν– δείχνει ότι το πολιτικό, ιδεολογικό και πολιτιστικό πρόταγμα μιας συνεχώς συγκλίνουσας αλληλέγγυας Ευρώπης που απαρτίζεται από διαφορετικούς και ισοτίμους λαούς και πολιτισμούς έχει ήδη εκπνεύσει. Μοιραία, λοιπόν, το σχέδιο της ευρωπαϊκής οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής ενότητας δείχνει να βαλτώνει με αφορμή την ελληνική κρίση. Η Ευρώπη του Ντελόρ και του Σμιτ απέχει έτη φωτός από την Ευρώπη της Μέρκελ και του Σαρκοζί.

ΒΑΛΤΕ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΜΙΑ ΚΟΚΚΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ

Κρίσιμες είναι οι ώρες που περνά η πατρίδα μας , μιας και ακόμα δεν έχει αποφασιστεί η ψήφιση του PSI και η μείωση του ύψους του δημοσίου χρέους. Προκειμένου η τρόικα να αποδεχθεί τα παραπάνω, απαιτεί ριζικές ανατροπές στο εργασιακό καθεστώς και στον ιδιωτικό τομέα πλέον. Οι ανατροπές αυτές έχουν να κάνουν με τον κατώτατο μισθό, με την κατάργηση του13ου και 14ου μισθού, κατάργηση κλαδικών συμβάσεων. Οι απαιτήσεις αυτές είναι επιτακτικές και επίμονες για την τρόικα και ''δίνετε το ελεύθερο'' στον πρωθυπουργό και τους αρχηγούς των κομμάτων που απαρτίζουν την κυβέρνηση, το ύψος των αλλαγών που θα γίνουν αποδεκτές. Εκτός από τις επικείμενες ανατροπές στον ιδιωτικό τομέα, γίνεται ακόμα λόγος για την αναγκαιότητα απόλυσης περίπου 100.000 υπαλλήλων του στενού και ευρύτερου δημοσίου τομέα. Είναι γεγονός ότι στο δημόσιο τομέα, υπάρχουν πολλές υπηρεσίες με πλεονάζον προσωπικό και άλλες που εμφανέστατα υπολειτουργούν. Ακόμα και σήμερα συμβαίνουν αυτά ενώ θα έπρεπε προ πολλού να έχει μπει τάξη στο δημόσιο τομέα. Μιας και δεν λειτούργησε καθόλου η εφεδρεία, στην περίπτωση που υπάρχουν θέσεις στο δημόσιο τομέα που κρίνονται μη οργανικές, μπορεί να καταργηθούν και σύμφωνα με το Σύνταγμα μπορούν να επιφέρουν την απόλυση του υπαλλήλου, γεγονός το οποίο ουδέποτε έχει συμβεί ως σήμερα. Η άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων παραμένει ένα ζήτημα ταμπού για την ελληνική κοινωνία και κυρίως για τα κόμματα, αν και πλέον δεν αντιμετωπίζεται με τόση οξύτητα όσο παλαιότερα. Σίγουρα δεν είναι και το πλέον ευχάριστο να απειλείται η θέση ενός δημοσίου υπαλλήλου, ο οποίος έχει προγραμματίσει τη ζωή του και τις υποχρεώσεις του βασιζόμενος στη σιγουριά που απολαμβάνει.

Είναι όμως εξίσου δυσάρεστο το γεγονός ότι καθημερινά εκατοντάδες ιδιωτικοί υπάλληλοι χάνουν τη δουλειά τους. Οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα δεν απολαμβάνουν καμιά μονιμότητα και αυτούς έχει βάλει στόχο πλέον ξεκάθαρα η τρόικα. Όπλο τους είναι η σκληρή εργασία και διαρκώς αξιολογούνται. Και δεν είναι μόνο αυτό. Ο μισθός των περισσοτέρων ιδιωτικών υπαλλήλων είναι σαφώς κατώτερος του μέσου δημοσίου, ενώ το ωράριο μεγαλύτερο. Σαφώς και δεν επιχειρείται διαχωρισμός των εργαζομένων, όμως τη στιγμή που γίνεται έντονος διάλογος για τους δημοσίους υπαλλήλους, πρέπει κάποια στιγμή να ασχοληθούν οι αρμόδιοι σοβαρά και με τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα. Εκτός της προσπάθειας για κατάργηση κατώτατου, 13ου και 14ου μισθού, η πιθανή νομιμοποίηση των ατομικών συμβάσεων που απαιτεί η τρόικα θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια σε εργασιακή ζούγκλα δίνοντας το τελειωτικό χτύπημα σε κάθε έννοια συλλογικής προστασίας των εργαζομένων. Όπως καταλαβαίνει ο καθένας, στην περίπτωση που θα καλείται ατομικά ο κάθε εργαζόμενος ενώπιον του εργοδότη για την υπογραφή ατομικής σύμβασης, με το περίστροφο της απόλυσης πάνω στο τραπέζι και με την ανεργεία να καλπάζει, θα αναγκαστεί να υπογράφει νέα ατομική σύμβαση εργασίας και αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα , με πρόσχημα την ανάπτυξη που μόνη σίγουρη δε θα είναι, τη δημιουργία πάμφθηνης και ευέλικτης εργασίας για το ξένο και εγχώριο ιδιωτικό κεφάλαιο.

Έχει αναφερθεί αρκετές φορές από αυτή τη στήλη ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να γίνεται διαχωρισμός δημοσίων και ιδιωτικών υπαλήλων, πόσο μάλλον να επιχειρείται η διαμόρφωση εμφυλίου κλίματος ανάμεσά τους. Όλοι είναι πολίτες που υποφέρουν από τους συνεχιζόμενους φόρους, από τις μειώσεις μισθών και από την ανεργεία. Όμως, με πρόσχημα την ανάπτυξη, για άλλη μια φορά η τρόικα εξαπολύει επίθεση στους ιδιωτικούς υπαλλήλους και με λίγα λόγια λέει στην κυβέρνηση ότι είτε θα πτωχεύσει η χώρα είτε θα πτωχεύσει το μεγαλύτερο μέρος των ιδιωτικών υπαλλήλων. Αυτός ο εκβιασμός εκτός από άδικος είναι και ανήθικος. Για την πιθανή πτώχευση της χώρας, τη μικρότερη ευθύνη έχουν οι ιδιωτικοί υπάλληλοι. Στο σημείο αυτό πρέπει η κυβέρνηση να βάλει μια 'κόκκινη γραμμή'. Συνέχεια από την κυβέρνηση ακούν οι πολίτες για κόκκινη γραμμή και κόκκινη γραμμή δεν βλέπουν. Όλα όσα περνούν οι πολίτες έχουν περάσει χωρίς ίχνος αντίστασης και αντίδρασης από τους κυβερνώντες. Δεν αξίζει στον ελληνικό λαό να κοιμάται και να ξυπνά με το φόβο νέων φορολογικών μέτρων, απολύσεων κ.ο.κ. Πρέπει ακόμα και την ύστατη ώρα ο πρωθυπουργός και τα κόμματα που απαρτίζουν την κυβέρνηση να συμφωνήσουν και σε κάτι άλλο πέρα από την πτώχευση της χώρας: να βάλουν φρένο στους συνεχιζόμενους εκβιασμούς της τρόικας και να λειτουργήσουν προς όφελος του ελληνικού λαού. Να βάλουν κόκκινη γραμμή στις εξωφρενικές και μη αποτελεσματικές απαιτήσεις των δανειστών μας και να μιλήσουν στον ελληνικό λαό. Τότε ενδεχομένως το χείριστο κλίμα για το πολιτικό σύστημα ν' αναστραφεί κάπως και η υπερηφάνεια και η αισιοδοξία να επιστρέψει στους συμπολίτες μας.

ΤΕΛΟΣ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΛΙΤ

Όλα τα πρόσφατα πολιτικά δεδομένα, οι συνεχιζόμενες δημοσκοπήσεις αλλά και η απελπισία μαζί με την οργή που νιώθουν οι πολίτες, παγιώνουν ένα γεγονός που ψηθυρίζεται καιρό τώρα: η Μεταπολίτευση όπως όλοι την εννοούμε και την ξέρουμε , έχει τελειώσει. Ενδεικτικό του παραπάνω συμπεράσματος είναι ότι για πρώτη φορά διαγράφεται στις σφυγμομετρήσεις της κοινής γνώμης η ιλλιγγιώδης πτώση του ΠΑΣΟΚ. Πτώση η οποία λειτουργεί ως ντόμινο και φαίνεται έτοιμη να κατεδαφίσει ένα σημαίνον γνώρισμα της Μεταπολίτευσης, τον δικομματισμό. Η ραγδαία πτώση του ΠΑΣΟΚ αφήνει τη ΝΔ μόνη της ως «ισχυρό πόλο» του κομματικού συστήματος, προς το παρόν τουλάχιστον. Η τελευταία όμως σε επίπεδο εκλογικής επιρροής, φαίνεται να είναι αδύναμη, καθώς παρόλο που η κυβέρνηση Παπανδρέου έπεσε και οι εξελίξεις στο ΠΑΣΟΚ έπονται, εκείνη πεισματικά αρνείται να υπερβεί το όριο του 33% των προηγούμενων –καταστροφικών γι’ αυτή– εκλογών. Δεν μπορεί η ΝΔ να πείσει τους πολίτες και να τους δώσει όραμα, όμως βάσει δημοσκοπικών εκτιμήσεων σε πρώτη φάση, προσπαθεί μόνη της να σώσει ''το γόητρο του δικομματισμού''. Ένα ακόμα στοιχείο που συνηγορεί στο παραπάνω συμπέρασμα είναι ότι κανείς μέχρι πρότεινος δεν μπορούσε να σκεφτεί το ενδεχόμενο κυβερνητικής συνεργασίας ΠΑΣΟΚ – ΝΔ, πόσο μάλλον τη συμμετοχή ενός κόμματος της άκρας δεξιάς ως κυβερνητικού εταίρου. Αυτό πλέον είναι γεγονός και μάλιστα με Πρωθυπουργό 'διορισμένο' και όχι εκλογμένο από τους Έλληνες ψηφοφόρους. Γεγονός αδιανόητο για τα χρόνια της Μεταπολίτευσης. Και όμως εδώ και κάποιους μήνες είναι πραγματικότητα και ακόμα δεν γνωρίζουμε πότε θα γίνουν οι εκλογές για να εκφραστεί ο κυρίαρχος λαός.

Επιπροσθέτως, η πολιτική κυνικότητα πλέον έχει παγιωθεί και δηλώσεις υπουργών όπως του κ. Χρυσοχοϊδη ότι δεν είχε διαβάσει καν το Μνημόνιο προτού το υπερψηφίσει, φαίνονται ως ένα φυσιολογικό επακόλουθο. Αυτό αν μη τι άλλο δείχνει ότι μαζί με την επικείμενη πτώχευση της χώρας, έχει ήδη πτωχεύσει η πολιτική τάξη. Η Ελλάδα διανύει μια ιστορική φάση δυσχέρειας και πόνου, από την οποία είναι άγνωστο πότε, πώς και εαν θα βγει. Τα αίτια της πτώσης βρίσκονται στον τρόπο διακυβέρνησης της χώρας, στην πολιτική ατομία που κυριάρχησε, στον άκρατο λαϊκισμό, ενώ βεβαίως δεν θα πρέπει να μην αναφέρουμε τις ευρωπαϊκές παθογένειες και τη διεθνή συγκυρία που έδειξε η οικονομική κρίση. Η πτωχευμένη πολιτική τάξη της χώρας αντί να μοχθήσει και να προσπαθήσει να ανατρέψει την κατάσταση παρακολουθεί αμέτοχη τις εξελίξεις και αναμένει ένα θεόσταλτο θαύμα. Δεν διαπραγματεύεται καθόλου και ρίχνει όλα τα κατηγορώ στη Μέρκελ και στην Ευρώπη. Όχι πως δεν έχουν σημαντικό μέρος των ευθυνών οι τελευταίοι, αλλά αυτό δεν μπορεί εσαεί να λειτουργεί ως άλλοθι για την εσωτερική αναποτελεσματικότητα και ανικανότητα. Η εγχώρια πολιτική ελίτ φαίνεται ανίκανη να υπερασπιστεί ζωτικά εθνικά συμφέροντα, δεν είναι ικανή να θέσει στοιχειωδώς κόκκινες γραμμές για ιστορικά διακυβεύματα. Η κόκκινη γράμμη μπαίνει μόνο κόντρα στη χρεοκοπία της χώρας αλλά ουδεμία κόκκινη γραμμή έχει μπει για τους πολίτες που πτωχεύουν και χρεοκοπούν καθημερινά από τις ασκούμενες πολιτικές.. Από τη χρεοκοπημένη πολιτική ελίτ λείπουν σε μεγάλο βαθμό η ικανότητα, η βούληση και η διορατικότητα. Το μόνο που φαίνεται να την ενδιαφέρει είναι η εξουσία, ακόμα και αν θα μιλάμε για μια χρεοκοπημένη Ελλάδα της δραχμής. Τρανταχτό παράδειγμα ο κ. Σαμαράς ο οποίος περιμένει την πρωθυπουργία και δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται για το ποια Ελλάδα θα αναλάβει και πως θα καταφέρει να τη σώσει οικονομικά. Τα μέλη της χρεοκοπημένης πολιτικής τάξης, όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό δεν πρέπει από εδώ και στο εξής να έχουν θέση στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται. Πρέπει να δοθεί ο απαραίτητος χώρος σε νέες δυνάμεις, ακόμα και εντός των υφιστάμενων κομμάτων εξουσίας. Ακόμα και ο πιο αισιόδοξος άνθρωπος δεν μπορεί να πιστεύει ότι η πτωχευμένη πολιτική ελίτι που μας οδήγησε σ' αυτό το σημείο μπορεί ως δια μαγείας να σώσει τη χώρα και να επαναφέρει το χαμόγελο στα χείλη εκατομμυρίων συνανθρώπων μας. Μακάρι να μπορούσε να γίνει αυτό αλλά τα γεγονότα και η πραγματικότητα είναι αδιάψευστοι μάρτυρες και καθόλου ελπιδοφόροι για τη συνέχεια.

Όποτε και αν πραγματοποιηθούν οι εκλογές, οι ανατροπές αναμένονται πολύ μεγάλες. Σημασία πλέον για τους πολίτες δεν έχει ποιο κόμμα θα κυβερνήσει αλλά πως θα δουν να βελτιώνεται σταδιακά η καθημερινότητά και η ζωή τους. Το τέλος της Μεταπολίτευσης όπως την ξέραμε είναι γεγονός και αυτό αναπόφευκτα θα φέρει εκατέρωθεν πολλές απώλειες. Μέσα στην αβεβαιότητα που διαγράφεται, το πολιτικό σύστημα αν θέλει να έχει μέλλον θα πρέπει απαλλαγμένο από τα χρεοκοπημένα στελέχη του να βγει ξανά στην κοινωνία, να πει αλήθειες, να σταματήσει τον άκρατο λαϊκισμό, να χαράξει πολιτική και να δώσει ξανά όραμα και ελπίδα σε έναν λαό που το αξίζει και το έχει ανάγκη.

ΕΜΠΡΗΣΜΟΙ, ΑΟΖ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οι σχετικά πρόσφατες δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού της Τουρκίας, Μεσούτ Γιλμάζ, για τουρκικό «δάκτυλο» στους εμπρησμούς ελληνικών δασών την περίοδο 1995-1997, επί πρωθυπουργίας Τανσού Τσιλέρ, έχουν ξεσηκώσει πλήθος διπλωματικών και όχι μόνο αντιδράσεων. Και επιπροσθέτως φέρνουν στην επιφάνεια τα προβλήματα που κυριαρχούν στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Το πολιτικό θέμα που έχει προκύψει είναι τεράστιο και πρέπει να απασχολήσει -εκτός των άλλων- και τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την οποία επιθυμεί να προσεγγίσει, ακόμη περισσότερο, η σημερινή Τουρκία. Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να ζητήσει επίσημη ενημέρωση από την κυβέρνηση Ερντογάν, και αν όντως επισημοποιηθεί η εκδοχή του Γιλμάζ, πρέπει μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών, η χώρα μας να διεκδικήσει από την Τουρκία αποζημιώσεις για το κόστος αποκατάστασης και για τις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις των εμπρησμών.
Με αφορμή τις δηλώσεις Γιλμάζ, προκύπτει ένα σημαντικό στοιχείο: ενώ τόσα χρόνια η χώρα μας, στο όνομα της καλής γειτνίασης, προσεγγίζει την Τουρκία και στηρίζει την ενταξιακή της προοπτική στην Ε.Ε., οι τουρκικές κυβερνήσεις στοχεύουν στην πόλωση, στη δημιουργία θερμών επεισοδίων και στην πρόκληση διαφόρων προβλημάτων. Σχετικά με τα θερμά επεισόδια κυρίως στον εναέριο χώρο, δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι αποτελεί καθημερινό φαινόμενο. Ειδικά στη Ρω και στο Καστελόριζο η κατάσταση έχει ξεφύγει, με τα τούρκικα μαχητικά αεροσκάφη να μπαίνουν καθημερινά στον ελληνικό εναέριο χώρο, ενώ σε ότι έχει να κάνει με τη νήσο Ρω, πρώτη φορά τουρκικό ελικόπτερο προχώρησε σε πρόκληση με απογείωση από την ξηρά και όχι με απονήωση από πολεμικό πλοίο. Δεν είναι τυχαίο ότι μετά τις κυπριακές γεωτρήσεις, η στάση της Τουρκίας έχει σκληρύνει. Και δεν πρέπει να λησμονούμαι ότι υπάρχει η ελληνική ΑΟΖ στο Καστελόριζο την οποία η Τουρκία αρνείται και το Ισραήλ την αναγνωρίζει. Στην περίπτωση του Καστελόριζου, η τουρκική διπλωματία έχει ήδη αρχίσει να δηλώνει πως δεν είναι δυνατόν ένα τόσο μικρό νησί μπροστά από τις τουρκικές ακτές, να έχει ένα τόσο μεγάλο κομμάτι υφαλοκρηπίδος ή ΑΟΖ και υποστηρίζει πως το σύμπλεγμα των 14 νησίδων-βραχονησίδων της Μεγίστης διέπεται από ειδικό καθεστώς, των αποκομμένων νησίδων που επικάθονται επί της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.
Ένα σημείο - κλειδί στις κινήσεις της τούρκικης πλευράς, είναι το παιχνίδι ισχύος και εξουσίας μεταξύ πολιτικής και στρατιωτικής εξουσίας, το οποίο όχι μόνο συνεχίζεται με αμείωτη ένταση, αλλά φαίνεται να γίνεται περισσότερο πολύπλοκο. Ιστορική εξέλιξη για την Τουρκία χαρακτηρίζεται το γεγονός ότι για πρώτη φορά προφυλακίστηκε ένας πρώην αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, αφού ανακρίθηκε επί επτά ώρες προηγουμένως από πολιτικό εισαγγελέα. Πρόκειται για τον στρατηγό ε.α. Ιλκέρ Μπάσμπουγ, ο οποίος προφυλακίστηκε με την κατηγορία της απόπειρας πραξικοπήματος και της ιδιότητας ως υψηλά ιστάμενου μέλους τρομοκρατικής οργάνωσης. Εκτός του εν λόγω Στρατηγού, συνολικά 165 μέλη των ενόπλων Δυνάμεων της Τουρκίας έχουν φυλακιστεί με τις κατηγορίες συμμετοχής στο σχέδιο συνωμοσίας ‘Βαριοπούλα’ και για τη συμμετοχή τους στην παραστρατιωτική οργάνωση ‘Εργκενεκόν’. Στο διπλωματικό πεδίο, η Τουρκία επιχειρεί εδώ και καιρό να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο και να διεισδύσει πολιτικά, οικονομικά και πολιτιστικά οφέλη στις χώρες όπου έλαβε χώρα η «Αραβική Άνοιξη», γεγονός το οποίο δεν περνά απαρατήρητο από το Ισραήλ. Σ’ αυτό το γεωπολιτικό παιχνίδι που έχει αρχίσει στη Μεσόγειο, η Ελλάδα, είτε άμεσα, είτε έμμεσα, εμπλέκεται στις εξελίξεις. Οι σχέσεις Ελλάδας – Ισραήλ, όχι μόνο είναι αναβαθμισμένες, αλλά έχουν προσλάβει στρατηγικό χαρακτήρα.
Η Τουρκία, από την πλευρά της θέλει να πιστεύει ότι η τραγική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας θα έχει αντανάκλαση και σε διπλωματικό πεδίο. Η Ελλάδα αντιθέτως, θα πρέπει να αναπτύξει δυναμική και επιθετική εξωτερική πολιτική: θα έπρεπε σε πρώτη φάση να είχε ήδη καθορίσει την δική της Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη με την Κύπρο, συμπεριλαμβάνοντας και το Καστελόριζο. Με αυτόν τον τρόπο θα είχε δημιουργηθεί ένα ενιαίο θαλάσσιο μέτωπο από το Ισραήλ μέχρι και το Αιγαίο πέλαγος. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούσαν να προσκληθούν από την ελληνική πλευρά μεγάλες ξένες ενεργειακές εταιρείες για την διεξαγωγή ερευνών και για την εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου. Τα κολοσσιαία ενεργειακά συμφέροντα προκειμένου να διασφαλίσουν τις επενδύσεις και την κερδοφορία τους, θα διασφάλιζαν ταυτόχρονα και τα ελληνικά συμφέροντα στο Αιγαίο, ενώ οι επενδύσεις τους θα έδιναν πνοή στην ελληνική οικονομία. Ταυτόχρονα η Ελλάδα με σύμμαχο, το Ισραήλ, το οποίο βρίσκεται σε υψηλότερη, από την Τουρκία, θέση στη συμμαχική κλίμακα των ΗΠΑ, θα είχε ήδη αναβαθμίσει την γεωπολιτικής της θέση. Αυτή θα πρέπει να είναι η ελληνική θέση, να υποστηριχθεί σθεναρά από τα κόμματα που στηρίζουν την κυβέρνηση Παπαδήμου και η εξωτερική πολιτική να λειτουργήσει ως εθνικός στρατηγικός στόχος κόντρα στις συνεχιζόμενες τουρκικές απειλές.

‘ΚΑΤΑΛΑΒΑΤΕ ΤΗΝ ΓΟΥΟΛ ΣΤΡΙΤ’

Μπορεί η χώρα μας και όλοι εμείς να ασχολούμαστε αποκλειστικά με τη σωτηρία και την αποφυγή της άτακτης χρεοκοπίας, όμως οφείλουμε να σταθούμε σε ένα σημαντικό θέμα το οποίο ακόμα δεν έχει τύχει μεγάλης δημοσιότητας , τουλάχιστον όχι τόσης όση είναι το μέγεθος και η σημαντικότητά του. Το κίνημα Occupy Wall Street («Καταλάβατε την Γουόλ Στριτ») συνεχίζει να μεγαλώνει στις Ηνωμένες Πολιτείες και πολλοί αναρωτιούνται τι είναι τελικά και κατά πόσο μπορεί να επηρεάσει και την διαμορφωθείσα κατάσταση στην Ευρώπη. Το όνομα του κινήματος διαμαρτυρίας προέρχεται από τη Wall Street, η οποία είναι το δίχως άλλο η Μέκκα του χρήματος. Η αρχική διαμαρτυρία αφορούσε τη δυσαρέσκεια για τα τεράστια μπόνους και τους μισθούς των «χρυσών παιδιών» της Wall Street, την αυξανόμενη οικονομική ανισότητα και την επιρροή των εταιρειών στις πολιτικές αποφάσεις. Από αυτή την αυθόρμητη διαμαρτυρία κάτι μεγαλύτερο γεννήθηκε και εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο. Τα μέλη του κινήματος δεν ζητούν την ολική ανατροπή του συστήματος, αλλά την αναπροσαρμογή του, ώστε να λαμβάνει υπόψη τον παράγοντα άνθρωπο και το περιβάλλον. Πλέον, διαδηλώσεις "κατά της Γουόλ Στριτ" πραγματοποιούνται σε πολλές αμερικανικές Πολιτείες σε ένδειξη αλληλεγγύης και ενότητας με τους ακτιβιστές του κινήματος που καταγγέλλουν τις ακρότητες που επιβάλλει το χρηματοπιστωτικό κατεστημένο και τις ολοένα μεγαλύτερες ανισότητες.
Το κίνημα αυτό είναι ιδιαιτέρως σημαντικό και σηματοδοτεί την αφύπνιση ενός μέρους του αμερικανικού λαού. Προτού κάποιος βιαστεί να χαρακτηρίσει ως μη αξιοσημείωτο το συγκεκριμένο κίνημα, οφείλει να σκεφτεί ότι στις ΗΠΑ σπάνια ακούγαμε να γίνεται κάποια διαμαρτυρία, μια μαζική αντίδραση σε οικονομικά ή κοινωνικά μέτρα. Είχε δημιουργηθεί η εντύπωση, ότι η πλειοψηφία των πολιτών είναι παθητικοί δέκτες πολιτικών και υπάκουοι ακόλουθοί τους. Είναι σημαντική η κινητοποίηση που γίνεται μιας και δεν έχει χρώμα και ενδεχομένως να σηματοδοτεί την παγκόσμια ανάγκη αφύπνισης και αντιμετώπισης της κρίσης που διανύουμε και ξεκίνησε από την Αμερική τρία χρόνια πριν. Η απαρχή της κρίσης χρονολογείται στο 2007, καθώς τότε στα μέσα εκείνου του έτους, και ενώ στα περισσότερα κράτη εμφανίζονται σταθερές οικονομίες, οι Η.Π.Α. αντιμετωπίζουν την πρώτη κρίση. Η χαλαρή νομισματική πολιτική της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας (FED), καθώς και τα χαμηλά επιτόκια και οι χαμηλές αποδόσεις των επενδύσεων οδήγησαν την αγορά ακινήτων σε «φούσκα». Οι τιμές στα ακίνητα έπεφταν, μέχρι που το κλίμα αντιστράφηκε και η αγοραστική δύναμη έδωσε τη θέση της στην υπερχρέωση. Επιπλέον, οι εταιρίες αξιολόγησης πιστοληπτικού κινδύνου είχαν δώσει υψηλή βαθμολογία (ΑΑΑ) σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα, τα οποία όμως στηρίζονταν στη «φούσκα» της αγοράς ακινήτων. Η αδυναμία των ελεγκτικών θεσμών των Η.Π.Α. να προβλέψουν τις δυσμενείς συνέπειες ήταν καταλυτική και όλοι λίγο πολύ γνωρίζουμε τη συνέχεια της κρίσης που σκέπασε εν συνεχεία και την Ευρώπη.
Οι Αμερικανοί πολίτες άρχισαν σταδιακά να καταλαβαίνουν πως λειτουργεί η αγορά του χρήματος και ξετυλίχθηκε μπροστά στα μάτια τους το κουβάρι των ευθυνών της Γουόλ Στριτ για την παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε. Τα μέλη του κινήματος υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει το 99% των ανθρώπων να ενταφιάζεται για να συνεχίσει να ζει πλουσιοπάροχα το 1%. Το κίνημα είναι σημαντικό γιατί βάζει στην αμερικάνικη, και όχι μόνο, ατζέντα το θέμα της κοινωνικής αναγέννησης κόντρα στις αξιώσεις της οικονομίας και της κυριαρχίας των χρηματαγορών. Η απαίτηση για βαθιά αλλαγή – όχι προσωρινές ''διορθώσεις'' και μονοδιάστατες μεταρρυθμίσεις – είναι η κινητήριος δύναμη του κινήματος. Ένα άλλο σημαντικό χαρακτηριστικό του κινήματος είναι ότι συνδυάζει το τοπικό με το παγκόσμιο, καθώς άνθρωποι από διαφορετικές πόλεις στον κόσμο φτιάχνουν τις δικές τους κινήσεις ανάλογα με τις δικές τους ανάγκες. Αυτό που μοιράζονται όμως από κοινού είναι η ταύτισή τους με το 99%, δημιουργώντας ένα υπέρογκο κύμα αλληλεγγύης και υποστήριξης. Το κίνημα έχει καταφέρει να εκφράσει τα συνολικά προβλήματα των λαών της Δύσης και να στοχεύσει κατάλληλα: περιβάλλον και άνθρωπος θα πρέπει να πάψουν πια να είναι τα θύματα της άπληστης αισχροκέρδειας των μεγάλων εταιρειών. Το μέλλον του κινήματος σίγουρα θα κριθεί σύντομα όμως αναμφίβολα, οι πρώτες εντυπώσεις είναι με το μέρος του.

ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΛΑΘΟΣ ΓΑΠ ΚΑΙ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Ο Γιώργος Παπανδρέου στους μήνες που θήτευσε στον πρωθυπουργικό θώκο, κατηγορήθηκε από πολλούς για διάφορες αστοχίες, ολιγωρίες και λάθη. Πλέον η δημοφιλία του είναι σε πολύ χαμηλό επίπεδο και σύμφωνα με πρόσφατη δήλωσή του θα αποχωρήσει από την προεδρία του ΠΑΣΟΚ. Προτού κάποιος αποφασίσει να κρίνει τον κ. Παπανδρέου και κατ’ επέκταση την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να λάβει υπόψη ένα σημαντικότατο γεγονός: όταν το ΠΑΣΟΚ ανέλαβε την εξουσία το 2009 είχε ήδη ξεκινήσει η παγκόσμια οικονομική κρίση και η Ελλάδα ως χώρα με προβληματική οικονομία ήταν δύσκολο έως απίθανο να μείνει ανεπηρέαστη από τις εξελίξεις. Το οικονομικό πρόβλημα της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους ήταν πρόβλημα ευρωπαϊκό όπως έδειξε και η πορεία και όχι αμιγώς ελληνικό. Μετά την Ελλάδα ακολούθησαν χώρες με πολύ ισχυρές οικονομίες όπως η Ισπανία και η Ιταλία.
Εκτός όμως από τις εξελίξεις οι οποίες δεν ήταν καθόλου με το μέρος της χώρας μας, η κυβέρνηση και ο κ. Παπανδρέου προσωπικά έκαναν ένα σοβαρό λάθος και μάλιστα πολύ νωρίς: Άργησαν υπερβολικά να αναγνωρίσουν το μέγεθος του προβλήματος και να πάρουν τα αναγκαία μέτρα για να σωθεί έστω στο ‘και πέντε’ η παρτίδα. Η κυβέρνηση από την πρώτη μέρα θα έπρεπε να διαπιστώσει την έκταση του προβλήματος και να λάβει αποφασιστικά και γρήγορα μέτρα. Αντί να συμβεί αυτό, το ΠΑΣΟΚ πιστό στις προεκλογικές του δεσμεύσεις, άργησε πολύ να αντιληφθεί την κατάσταση. Και δεν είναι μόνο αυτή η ολιγωρία που έδειξε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Ο πρώην υπουργός Οικονομίας κ. Παπακωνσταντίνου, προτού καν η χώρα αναγκαστεί να ζητήσει την προσφυγή της στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αρνήθηκε να αντλήσει χρήματα από τις διεθνείς αγορές. Τον Ιανουάριο του 2010 βγήκε ο υπουργός να δανειστεί από τις αγορές 5 δισ. ευρώ και ενώ οι αγορές του πρόσφεραν 25 δισ. ευρώ, εκείνος πήρε μόνο οκτώ. Τότε το επιτόκιο δανεισμού ήταν στις 250 μονάδες... Αυτή του η επιλογή κόστισε στη χώρα πάρα πολλά και από τότε το κόστος δανεισμού αντί να μειωθεί, όπως υποστήριζε ο υπουργός, έφτασε στις 400, 800, 1.200 και τελικά πλησίασε τις 1.500 μονάδες. Ένα ακόμα σοβαρό λάθος του κ. Παπακωνσταντίνου ήταν οι διάφορες δηλώσεις του που έσπερναν τον φόβο και την ανησυχία στην αγορά, στους μεγάλους αλλά και στους μικρούς καταθέτες, με αποτέλεσμα να υπάρχει -σε κύματα μετά τις δηλώσεις του- απόσυρση των καταθέσεων από τις τράπεζες. Αρχικά απέσυραν τα χρήματά τους οι μεγαλοκαταθέτες που τα έστειλαν στο εξωτερικό και μετά οι μικρότεροι που τα φύλαγαν σε θυρίδες ή στο σπίτι. Συνολικά, σε ενάμιση χρόνο οι καταθέσεις μειώθηκαν κατά 50 δισ. Ευρώ (από τα 250 στα 200), προκαλώντας τεράστιο πρόβλημα στις τράπεζες και στη χρηματοδότηση της οικονομίας.
Ένα ακόμα μεγάλο λάθος της κυβέρνησης, ήταν η απογραφή που έκανε μόλις ανέλαβε την εξουσία. Αυτό ήταν τεράστιο λάθος, αντάξιο εκείνου που είχε κάνει ο κ. Αλογοσκούφης και η ΝΔ, διότι αφενός αύξησε το έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ και αφετέρου καταρράκωσε την αξιοπιστία της Ελλάδας στην Ευρώπη. Με την κίνηση της απογραφής ενδεχομένως να πίστευε η κυβέρνηση ότι οι Ευρωπαίοι θα την εμπιστευόντουσαν και θα την στήριζαν, όμως η αντίδραση των τελευταίων ήταν ακριβώς η αντίθετη διότι ένιωθαν να εμπαίζονται συνεχώς από τις ελληνικές κυβερνήσεις. Μέσα σε γενικές γραμμές, τα παραπάνω συνθέτουν το πάζλ των σοβαρότερων λαθών του κ. Παπανδρέου και του κ. Παπακωνσταντίνου. Ουδείς είναι σε θέση να γνωρίζει πως θα είχαν εξελιχθεί τα γεγονότα αν τα παραπάνω λάθη είχαν αποφευχθεί. Ενδεχομένως να μην ήταν αναγκαίες οι συνεχιζόμενες θυσίες του ελληνικού λαού και η προσφυγή στο μηχανισμό στήριξης, αν δεν είχε αποτραπεί, να γινόταν με καλύτερους όρους για τη χώρα μας. Και για το ίδιο το ΠΑΣΟΚ τα πράγματα ίσως ήταν καλύτερα αλλά κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει. Το μόνο σίγουρο είναι ότι τα παραπάνω ήταν κάποια σοβαρά λάθη που έγιναν αρκετά νωρίς και τα αποτελέσματα αυτών των επιλογών θα μπορούν να τα κρίνουν καλύτερα και πιο σφαιρικά οι ιστορικοί του μέλλοντος.