ΑΓΓΛΙΑ Η ΠΡΩΤΗ

         

Η Αγγλία λοιπόν αποχωρεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο ιστορικό δημοψήφισμα η αποχώρηση επικράτησε της παραμονής, ο ευρωσκεπτικισμός θριάμβευσε και οι επιπτώσεις για τον βρετανικό λαό αλλά και για την Ευρώπη θα φανούν πολύ σύντομα. Εκτός από το Brexit αυτό καθεαυτό, χρειάζεται να σταθεί κανείς και σε δυο άλλα σημεία: Αφενός στις τεράστιες ευθύνες του Ντέβιντ Κάμερον και αφετέρου στην έξαρση του ευρωσκεπτικισμού σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Τρια χρόνια πριν, ο πρώην Πρωθυπουργός της Αγγλίας, εξήγγειλε το δημοψήφισμα. Τότε πολλοί μπορεί να γέλασαν, άλλοι σάστισαν και ακόμα λιγότεροι περίμεναν ότι τρια χρόνια μετά η Αγγλία θα αποχωρούσε από την Ε.Ε. Ήταν ένας πολιτικός ελιγμός του Κάμερον προκειμένου να τιθασεύσει τους (πολλούς) ευρωσκεπτικιστές των Συντηρητικών. Πίστευε πως με τον τρόπο αυτό θα κέρδιζε πολύτιμο πολιτικό χρόνο και με την επικράτηση της ‘’παραμονής’’ θα ξεμπέρδευε ταυτόχρονα και με την εσωκομματική αντιπολίτευση.  Έξυπνη σκέψη, όμως ο Κάμερον λογάριαζε χωρίς τον ξενοδόχο: Πριν τρια χρόνια δεν είχε ξεσπάσει ακόμα το προσφυγικό και ο ευρωσκεπτικισμός ναι μεν υπήρχε, όμως δεν είχε δείξει πλήρως τα δόντια του. Ο ακραίος λαϊκισμός και η εν πολλοίς δικαιολογημένη οργή κατά της Ευρώπης έκαναν τα πρώτα τους βήματα και η ξενοφοβία ερχόταν αργά αλλά σταθερά, Ο Κάμερον, όπως και όλοι σχεδόν οι ηγέτες των Ευρωπαϊκών κρατών δεν είχαν υπολογίσει όλους τους παραπάνω παράγοντες και δεν ήταν σε θέση να διαισθανθούν πόσο πολύ θα επηρέαζαν τους ευρωπαίους πολίτες και πόσο θα καθόριζαν την ψήφο τους.

Έχουμε πει πολλές φορές ότι οι ευρωπαίοι πολίτες στην πλειονότητά τους νιώθουν ‘ξένη’ την Ε.Ε. Αισθάνονται πως οι ζωές και η ευημερία τους εξαρτώνται από τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών. Πριν την κρίση, οι περισσότεροι έβλεπαν στο πρόσωπο της Ε.Ε ζωγραφισμένες ευκαιρίες και επιδοτήσεις.  Θεωρούσαν ότι επρόκειτο για μια τεράστια αγελάδα η οποία θα είχε πάντα άπλετο γάλα και τα αρμέγματα δεν θα τελείωναν ποτέ. Ακόμα και αν αυτά ήταν δανεικά. Πέρασε όμως ο καιρός και όταν ήρθε η ώρα του λογαριασμού, η Ευρώπη φάνταζε με τέρας που μας τρώει τις ζωές. Οι πολίτες τη δαιμονοποίησαν και οι ευρωσκεπτικιστές βρήκαν μπροστά τους πεδίο δόξης λαμπρό για να προπαγανδίσουν τις θέσεις τους.

Ο Ευρωσκεπτικισμός βεβαίως και δεν πρόκειται για καινούριο φαινόμενο. Η τάση υπήρχε ήδη από το 1990 και δεν μπορούσε να την αποκρύψει ούτε το Ευρωβαρόμετρο, το οποίο προσπαθεί ανέκαθεν να δημιουργήσει έναν ευρωπαϊκό λαό που στην πραγματικότητα δεν υπάρχει. Οι Ευρωπαίοι είχαν συνειδητοποιήσει πολύ προτού ενσκήψει η κρίση πως η Ε.Ε δεν θα μπορούσε να εκπληρώσει τις πολλές υποσχέσεις τις οποίες απλόχερα μοίραζε. Επίσης, οι πολίτες νιώθουν πως δεν έχουν κανένα λόγο στα ευρωπαϊκά τεκταινόμενα. Οι Ευρωεκλογές ποτέ δεν απέκτησαν το νόημα που έπρεπε να έχουν και σπάνια ένα κρίσιμο ευρωπαϊκό θέμα παίρνει ενωσιακές διαστάσεις. Η κρίση σαφώς και αύξησε την ευρωσκεπτικιστική τάση, η οποία όμως ήδη προϋπήρχε.

Το ερώτημα που εύκολα ανακύπτει και είναι το μείζον θέμα από εδώ και στο εξής, είναι πως θα αντιδράσει η Ευρώπη απέναντι στη βρετανική αποχώρηση και στην ευρωσκεπτικιστική έξαρση. Σκοπός είναι επιτέλους να αντιληφθούν οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι ότι η πολιτική πρέπει να επιστρέψει και να επικρατήσει των αγορών. Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί οφείλουν να δώσουν πραγματικό λόγο στους πολίτες και να τους κάνουν συνδιαμορφωτές. Η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα πολύ κρίσιμο σταυροδρόμι με ορατό τον κίνδυνο της οριστικής κατάρρευσης. Στο χέρι της ευρωπαϊκής ηγεσίας βρίσκεται η επιβίωσή της. Η σύμπνοια και η ευρωπαϊκή συνεργασία προς όφελος των λαών πρέπει να επικρατήσει της τιμωρητικής λογικής του Βερολίνου. Όταν συμβεί αυτό και οδηγηθούμε ξανά από την γερμανοποιημένη Ευρώπη στην Ενωμένη Ευρώπη, τότε υπάρχει κάποια ελπίδα. Αν όχι, η Αγγλία απλώς θα είναι η πρώτη χώρα και θα ακολουθήσουν σύντομα και άλλες.

ΤΟΝ ΚΟΦΤΗ ΚΑΙ ΔΡΟΜΟ

Οι βουλευτές της κυβέρνησης δεν ήθελαν τα νέα μέτρα, θρηνούν για την απώλεια της ‘αριστερής’ τους ταυτότητας και βρίσκουν ένα κάρο φθηνές δικαιολογίες για να δικαιολογήσουν την αναγκαιότητα της νέας αφαίμαξης. Είναι τέτοιος ο παραλογισμός στον οποίο έχουν περιέλθει που έχουν φτάσει στο σημείο να πιστεύουν ότι από τα νέα μέτρα θα πληγούν μόνο οι ‘’προνομιούχοι’’ που τολμούν ακόμα να καπνίζουν και να πίνουν καφέ...Η συμπολίτευση τα έχει πλήρως χαμένα, κανείς υπουργός δεν έχει να παρουσιάσει κάτι θετικό και αυτό το κυβερνητικό συνονθύλευμα προσπαθεί απεγνωσμένα να κρατηθεί με κάθε τρόπο στην εξουσία: Αφενός συνεχίζει να κοροϊδεύει και να εξαπατά τους πολίτες παίζοντας με τη νοημοσύνη και την υπομονή τους, αφετέρου προσπαθεί να τακτοποιήσει όσους ημετέρους μπορεί έτσι ώστε να δημιουργήσει έναν ‘αριστερό’ μηχανισμό για τις δύσκολες μέρες που έρχονται.  

Βεβαίως, για να είμαστε δίκαιοι, η τακτοποίηση ημετέρων δεν εμφανίστηκε τώρα. Κάθε κυβέρνηση χρησιμοποίησε αυτή την τακτική. Δεν είναι ζήτημα κομμάτων και παρατάξεων. Δυστυχώς είναι ζήτημα νοοτροπίας. Μιας άρρωστης, παρασιτικής νοοτροπίας που δύσκολα ξεριζώνεται. Μέρος της ίδιας νοοτροπίας είναι – διαχρονικά -  ο λαϊκισμός, η δημαγωγία και ο πολιτικός ομοραλισμός.  Πάνω σε όλο αυτό το μείγμα επένδυσε προεκλογικά ο κ. Τσίπρας και οι ‘αριστεροί του σύντροφοι’ και φτάσαμε σήμερα να έχουμε μια κυβέρνηση πλήρως ανίκανη, η οποία όταν φύγει – αργά ή γρήγορα – θα έχει αφήσει τη χώρα και τους πολίτες σε πολύ χειρότερο σημείο απ’ ότι πριν. Ενδεχομένως κάποιοι να πιστεύουν ότι κάτι θα μπορέσει να σωθεί όταν οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ μπουν στο χρονοντούλαπο της πολιτικής ιστορίας, όμως καλό θα είναι να κρατάμε μικρό καλάθι. Γιατί η ζημιά που έγινε σε τόσο μικρό διάστημα δύσκολα θα διορθωθεί. Καλές οι ελπίδες, όμως η πραγματικότητα δείχνει ότι σε όλους τους τομείς κυριαρχεί η παρακμή, η αναποτελεσματικότητα, η ανικανότητα και η χυδαιότητα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ φάνταζε στα μάτια του κόσμου ως κάτι νέο, ελπιδοφόρο που θα συντρίψει το παλιό και θα προχωρήσει μπροστά για το καλό της πατρίδας. Όλοι έλεγαν προεκλογικά ‘τα μισά να κάνει, ικανοποιημένοι είμαστε’. Όχι μόνο τα μισά δεν έκανε, όχι μόνο δεν κόμισε κάτι διαφορετικό, αλλά πήρε και γιγάντωσε όλες τις στρεβλώσεις του παρελθόντος. Με σημαία τον κομπλεξισμό, την  ‘αριστερή μαγκιά’  και την απουσία οποιουδήποτε σχεδίου, αποδείχθηκε χειρότερος όλων των προηγούμενων και το μόνο που κατάφερε - γιατί περί κατορθώματος πρόκειται αναμφίβολα - είναι να λερώσει το όνομα της Αριστεράς. Από το ‘’αυτή η Βουλή και αυτή η κυβέρνηση δεν πρόκειται να ψηφίσουν νέο Μνημόνιο’’, φτάσαμε στο ‘’ναι σε όλα’’. Και μπορεί διαχρονικά οι κυβερνώντες να ποντάρουν στην μνήνη χρυσόψαρου του ελληνικού λαού, όμως οι εποχές έχουν αλλάξει και το κουτόχορτο τελείωσε.

Παρόλα αυτά όμως, η κυβέρνηση συνεχίζει να υποκρίνεται. Αντί να ζητήσει συγγνώμη και να παραιτηθεί μιλά για ‘αυταπάτες’. Αντί να παραιτηθεί η κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός για τα χειρότερα μέτρα και τους ‘κόφτες’ που έφεραν αλλά και για την πλήρη υποταγή στην οποία οδήγησαν τη χώρα, πανηγυρίζουν για τις καλύτερες μέρες που ήρθαν...  Οι καλύτερες μέρες ήρθαν, αλλά μόνο γι’ αυτούς και για όλους τους συγγενείς και φίλους που έχουν τακτοποιήσει είτε στο κράτος, είτε στις ΜΚΟ είτε στα hotspots…Για τη χώρα και τους πολίτες θα αργήσουν πολύ να έρθουν, και το χειρότερο όλων είναι ότι πλέον έχουμε συμβιβαστεί με την εξαθλίωση, με την κατάθλιψη, με τον πολιτικό αμοραλισμό τους και θεωρούμε ως μονόδρομο όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας και διαλύουν τις ζωές μας. Μόνο όταν όλοι μαζί αντιληφθούμε τη δύναμή μας μπορεί να αντιστραφεί η κατάσταση. Μέχρι τότε, θερμούς χαιρετισμούς σε όσους έστηναν στο Σύνταγμα χορούς για να γιορτάσουν το ‘ΟΧΙ’ του δημοψηφίσματος. Το γεγονός ότι το ‘ΟΧΙ’ μετατράπηκε σε κόφτη, μικρή σημασία έχει...

ΚΑΥΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

Για ακόμη μια φορά μια ελληνική κυβέρνηση περιμένει πως και πως την αξιολόγηση, τα χρήματα και το πράσινο φως από τους δανειστές για να ‘ανασάνει’. Μπροστά στο φάντασμα της άτακτης χρεοκοπίας οι κυβερνώντες λένε ναι σε κάθε απαίτηση των εταίρων και προετοιμάζονται να παρουσιαστούν μπροστά στο λαό και να μετατρέψουν για άλλη μια φορά το μαύρο σε άσπρο, πείθοντάς μας ότι όλα αυτά τα νέα μέτρα που έρχονται είναι (ξανά) για το καλό μας. Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τα δημοσιονομικά αποτελέσματα του 2015, παρόλο που χρωστάει παντού (οι οφειλές του δημοσίου στις επιχειρήσεις αυξήθηκαν... μόλις κατά 2 δισ.).  Πανηγυρίζει για το οριακό πλεόνασμα, αλλά ταυτόχρονα η πραγματική οικονομία παραμένει γονατισμένη και τα capital controls παραμένουν στη ζωή μας. Βεβαίως αυτό μικρή σημασία έχει, καθώς όπως μας είπε και ο κ. Μάρδας μέχρι και οι τουρίστες τα ξέχασαν… Με τον ίδιο τρόπο που ξέχασε ο ΣΥΡΙΖΑ τι παραμύθια πουλούσε και πόση ‘ελπίδα’ τάισε τον κόσμο πριν γίνει κυβέρνηση.

Ο ΣΥΡΙΖΑ λοιπόν θεωρεί ότι ακολουθεί πετυχημένη οικονομική πολιτική. Ή για να το πούμε καλύτερα, έτσι θέλει να λέει στον κόσμο. Γιατί σίγουρα ξέρουν στο κυβερνητικό επιτελείο ότι όταν απόρροια της ‘πετυχημένης πολιτικής’ τους είναι νεα μέτρα αφαίμαξης 5,5 δις ευρώ, κάτι δεν πάει καθόλου καλά. Βέβαια δεν σκέφτονται όλοι στην κυβέρνηση με τον ίδιο τρόπο. Υπάρχουν και εκείνοι που είναι πεπεισμένοι ότι τα νεα μέτρα δεν οδηγούν πουθενά, παρά μόνο εντείνουν τη λαϊκή εξαθλίωση. Ξέρουν ότι με τα νεα φορολογικά μέτρα η πραγματική οικονομία θα υποφέρει περισσότερο, η ανάκαμψη θα παραμείνει όνειρο απατηλό και σε λίγους μήνες το κράτος θα δει για άλλη μια φορά τα ταμειακά του διαθέσιμα να συρρικνώνονται και θα κληθεί ξανά να ενδώσει στις απαιτήσεις των δανειστών. Και αυτοί που σκέφτονται έτσι, δεν αποκλείεται σε οποιαδήποτε δυσκολία να τινάξουν στον αέρα την κυβερνητική πλειοψηφία.

Αυτό προφανώς σκέφτεται και ο Πρωθυπουργός και προσπαθεί με κάθε τρόπο αφενός να πείσει τους βουλευτές του να στηρίξουν τα νεα μέτρα, αφετέρου να σερβίρει στον λαο τις νέες θυσίες με ‘φιλολαϊκό’ και ‘αριστερό’ περιτύλιγμα. Πολλά περιθώρια όμως δεν υπάρχουν, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ και ο κ. Τσίπρας δεν συγκεκτρώνουν πλέον τα μεγάλα ποσοστά δημοφιλίας και αποδοχής που είχαν πριν λίγους μήνες. Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, ο Πρωθυπουργός  δεν φαντάζει πια ως ο Αριστερός αστέρας που θα καταργούσε με ένα νόμο και ένα άρθρο τα μνημόνια και τις πολιτικές λιτότητες και θα άλλαζε ολόκληρη την Ευρώπη. Προσγειώθηκε απότομα στην πραγματικότητα και κατάλαβε πολύ νωρίς ότι με εκβιασμούς και μονομερείς ενέργειες δεν θα μπορούσε να κερδίσει τίποτα. Ακόμα και οι πιο ένθερμοι, ακόμα και αυτοί που βολεύτηκαν – αξιοκρατικά πάντα... - , γνωρίζουν ότι η κυβίστικη που έκανε η κυβέρνηση ήταν τεράστια. Όπως επίσης γνωρίζουν ότι από εκεί που νόμιζαν ότι θα άλλαζαν συθέμελα την Ευρώπη, η χώρα μας έγινε ο φτωχότερος των συγγενών.

Με άλλα λόγια, άλλα πίστευαν πως θα συναντήσουν, άλλα είδαν και πολύ περισσότερο άλλα κατάφεραν. Αυτή η αλληλουχία γεγονότων δημιουργεί και ένα εύλογο ερώτημα: Κατά πόσο ο Πρωθυπουργός και η κυβέρνηση είναι διατεθιμένοι να φτάσουν μέχρι τέλους για την επίτευξη μιας συμφωνίας; Μήπως με αφορμή την εσωτερική και εξωτερική πίεση, το πολιτικό κόστος και τις αντιδράσεις αποφασίσουν να τα τινάξουν όλα στον αέρα και να οδηγηθούμε τελικά στο Grexit; Ουδείς μπορεί να γνωρίζει τι θα συμβεί. Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι μήνες που έρχονται είναι πάρα πολύ κρίσιμοι και το καλοκαίρι προμηνύεται καυτό. Με το σενάριο των πρόωρων εκλογών να βρίσκεται πάντα στην ατζέντα.

ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΗΓΕΤΗΣ

Η οικονομική και η προσφυγική κρίση συνεχίζονται αμείωτες και δείχνουν για μια ακόμη φορά την έλλειψη ηγεσίας τόσο στη χώρα μας όσο και ευρωπαϊκά. Όλα αυτά τα μαύρα χρόνια για την Ευρώπη συνολικά, η απουσία ικανής πολιτικής ηγεσίας είναι κάτι παραπάνω από αισθητή. Πολλοί μιλούν για ηγέτες και ηγεσίες, θεοποιούν και δαιμονοποιούν ανθρώπους όμως ποια είναι πραγματικά τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ένας πολιτικός ηγέτης;

Πάνω απ’ όλα η ηγεσία είναι μια σειρά από στόχους. Χωρίς στόχους ένας ηγέτης δεν μπορεί να μακροημερεύσει. Ή αν τελικά τα καταφέρει, θα έχει φροντίσει να ξεγελάσει τους ψηφοφόρους, να υποκλέψει τη συμπάθειά τους και γρήγορα θα πέσει με την ίδια ταχύτητα που ανήλθε. Ένας πολιτικός ηγέτης επιβάλλεται να δίνει όραμα στους ανθρώπους. Μέσα από την αισιοδοξία του, η οποία είναι απαραίτητη προϋπόθεση, να εμπνέει το λαό και να του δείχνει το δρόμο προς το καλύτερο. Το καλύτερο πολλές φορές μπορεί να θυμίζει ναρκοπέδιο προβλημάτων, όμως χαρισματικός ηγέτης είναι αυτός που μπορεί και λύνει τα προβλήματα, αυτός που είναι ικανός να πάρει θαρραλέες αποφάσεις και όχι ο μοιρολάτρης που συνεχώς σκέφτεται το ίδιο το πρόβλημα, περικυκλώνεται από αυτό και δεν είναι σε θέση να βρει την παραμικρή λύση.  

Ο Bass κατηγοριοποίησε τους πολιτικούς ηγέτες σε τρεις ομάδες:  Στην πρώτη περιλαμβάνονται οι εγωιστές (self – oriented), οι οποίοι είναι προσανατολισμένοι στον εαυτό τους, έχουν συχνά πολύ ισχυρές εξουσιαστικές τάσεις και σε σπάνιες περιπτώσεις είναι ευεργετικοί για το κοινό καλό. Δυστυχώς έχουμε πάρα πολλά παραδείγματα τέτοιων ηγετών. Στη δεύτερη κατηγορία ο Bass τοποθετεί τους στοχοπροσηλωμένους ηγέτες, οι οποίοι είναι πραγματιστές και αφοσιώνονται στην επίτευξη των στόχων που έχουν θέσει εξ’ αρχής. Στην τρίτη και τελευταία ομάδα συναντάμε τους συνεργατικούς ηγέτες. Αυτή η μορφή ηγεσίας έχει τις απαιτούμενες δεξιότητες για την επίλυση των προβλημάτων και τον μετριασμό των συγκρούσεων μεταξύ των οπαδών τους και του κοινού καλού.  Ο Μαξ Βέμπερ ακολούθως μίλησε για τους παραδοσιακούς ηγέτες (π.χ οι μονάρχες οι οποίοι νομιμοποιούν την εξουσία τους διαμέσου μακρόχρονων εθνικών πρακτικών), για τους χαρισματικούς και για τους ορθολογιστές – γραφειοκρατικούς. 

Πολλοί ‘ηγέτες’ τα τελευταία έτη επέλεξαν να επενδύσουν στον λαϊκισμό και σε αμφίσημες ιδεολογικές επινοήσεις και εκμεταλλευόμενοι το φόβο του λαού και την ανάγκη του να βρει ένα αποκούμπι ελπίδας βρέθηκαν από την άκρη του φάσματος στην κορυφή. Ο σημερινός πολιτικός κόσμος του τόπου ηγείται μόνον κατ’ ευφημισμόν. Αντί να δουν την αλήθεια και να βρουν λύσεις, όπως πρέπει να κάνει η ηγεσία, αποποιούνται την ουσία του ρόλου τους και στρουθοκαμηλίζουν διαρκώς. Δεν καθοδηγούν και σε ουδεμία περίπτωση εμπνέουν. Το μόνο που κάνουν είναι να μένουν αποβλακωμένοι και να εκπληρώνουν κάθε λογής και κάθε προέλευσης απαιτήσει αδιαφορώντας για το κοινό καλό.

Η κρίση μαζί με το μνημόνιο, όπως έχουμε αναφέρει και άλλες φορές, έφτιαξε πολιτικές καριέρες και δημιούργησε διάφορες ‘ηγεσίες’. Όλον αυτό τον καιρό οι αντιπολιτεύσεις είχαν μπολιαστεί μέσα στον άκρατο λαϊκισμό και στις υποσχέσεις και αυτά τους ακολούθησαν και όταν έγιναν συμπολιτεύσεις. Απότομα προσγειώθηκαν στην πραγματικότητα όμως τα ανέμελα καταγγελτικά αντιπολιτευτικά χρόνια συνέχισαν να τους ορίζουν.  Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία που βρίσκεται η χώρα μας, αλλά και ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, όχι μόνο δεν υπάρχει ισχυρός ηγέτης, αλλά το άσχημο είναι ότι ούτε καν φαίνεται στον ορίζοντα. Μακάρι τα πράγματα να ήταν ευοίωνα και αισιόδοξα όμως η ζωή φροντίζει να μας θυμίζει με κάθε ευκαιρία ότι όποιος σπέρνει ανέμους θερίζει θύελλες. 

Η ΜΕΡΑ ΤΗΣ ΜΑΡΜΟΤΑΣ

Το όχι και τόσο μακρινό 1993, στην εκπληκτική ταινία φαντασίας  η ‘Μέρα της Μαρμότας’, ο συμπαθής Μπιλ Μάρεϊ ξαφνικά βρίσκεται παγιδευμένος στο χρόνο και αναγκάζεται να ζει την ίδια μέρα ξανά και ξανά. Αρκετά χρόνια μετά, οι Έλληνες πολίτες έχουν μπει για τα καλά στο πετσί του ρόλου του Αμερικανού ηθοποιού και νιώθουν παγιδευμένοι και , το χειρότερο, καταδικασμένοι, να ζουν συνεχώς τις ίδιες ατέρμονες καταστάσεις χωρίς να αλλάζει το παραμικρό. Όλα αυτά τα χρόνια της πολυεπίπεδης κρίσης βιώνουμε καθημερινά φοροεπιδρομές, απολύσεις, ανεργία, μειώσεις μισθών και συντάξεων, λουκέτα στις επιχειρήσεις και γύρω μας νιώθουμε να βλέπουμε τα ίδια καταθλιπτικά και  απεγνωσμένα πρόσωπα. Θα θέλαμε να βρισκόμασταν παγιδευμένοι μέσα σε ένα όνειρο, όμως έχουμε κολλήσει σε μια άσχημη πραγματικότητα η οποία δύσκολα θα μεταβληθεί άμεσα προς το καλύτερο.

Για την πραγματικότητα αυτή, μπορούμε να κατηγορήσουμε πολλούς: κόμματα, πρωθυπουργούς, πολιτικούς, βουλευτές, τεχνοκράτες, ευρωπαίους, ΔΝΤ. Μπορούμε ακόμα να ψέξουμε  τη μοίρα και  το πεπρωμένο και η λίστα των υπευθύνων παραμένει  ατελείωτη και έτοιμη να συμπληρωθεί  και από άλλες αιτίες. Πολλάκις ξεγελαστήκαμε από τους πολιτικούς. Ή καλύτερα, θέλαμε να ξεγελαστούμε γιατί πάντα είναι ευκολότερη η πίστη σε έναν μάγο με ραβδί ο οποίος αυτομάτωςθα μας απαλλάξει από όλες τις ευθύνες και θα μας μοιράσει απλόχερα ό,τι επιζητούμε. Μας συνέφερε να πιστεύουμε σε ψέματα, παραμύθια και μεγαλοστομίες και έτσι επαναπαυόμασταν και περιμέναμε την ώρα που θα δικαιωθεί η υποσυνείδητη αμφιβολία μας για να διατρανώσουμε σε όλους τους τόνους ότι ‘όλοι είναι ίδιοι’ και να συνεχίσουμε αμέριμνοι τη ζωή μας.

Το πιο λυπηρό σε όλη αυτή την κατάσταση είναι ότι οι περισσότεροι παραμένουμε κολλημένοι σε διαπιστώσεις και εύκολα κατηγορώ. Όπως ο Μπιλ Μάρεϊ στη ‘Μέρα της Μαρμότας’, υποκύψαμε σε αυτή την κατάσταση, μπήκαμε σε μια φάση λήθαργου και άνευ όρων αποδοχής της επαναλαμβανόμενης πραγματικότητας. Αυτή ήταν η εύκολη, μα επιβλαβής αντίδραση. Το δύσκολο, αλλά ταυτόχρονα λυτρωτικό, είναι να πάμε ένα βήμα παραπέρα και να ξεκινήσουμε να βλέπουμε αλλιώς τη ζωή μας, επανεξετάζοντας  τις επιλογές και τις προτεραιότητές μας.  Να σταματήσουμε να ψάχνουμε τριγύρω μας για θύτες και να σκεφτούμε πως μπορεί να αλλάξει η κατάσταση. Πρέπει να πάψουμε να είμαστε κολλημένοι στην επίτευξη μόνο του ατομικού συμφέροντος και να δράσουμε συλλογικά. Να αναζητήσουμε ευκαιρίες μέσα σε όλο το εύρος της κρίσης και να πάψουμε να περιμένουμε μαγικές λύσεις από μαθητευόμενους μάγους, λαϊκιστές και ψεύτες.

Οι πολίτες σήμερα, νιώθουν για τον ΣΥΡΙΖΑ την ίδια απογοήτευση με αυτή που ένιωσαν από το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ. Ίσως να είναι και ακόμα μεγαλύτερη μιας και για πολλούς ο Τσίπρας φάνταζε ως κάτι νέο, διαφορετικό και ελπιδοφόρο. Πέρα από συγκεκριμένες συλλογικότητες που αντιδρούν δυναμικά, οι υπόλοιποι μοιάζουμε σαν να έχουμε αποδεχθεί  τα πάντα. Στο όνομα του ‘δεν υπάρχει εναλλακτική’, έχουμε αφομοιώσει κάθε εντολή των Βρυξελλών και του Βερολίνου και πιστεύουμε ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Κοινώς, έχουμε συμβιβαστεί απόλυτα και παραμένουμε πλήρως αδρανοποιημένοι και παραιτημένοι από κάθε όνειρο, από κάθε αγώνα. Στη ‘Μέρα της Μαρμότας’, όλα άλλαξαν όταν ο πρωταγωνιστής είδε τα πράγματα με άλλη οπτική. Όταν πίστεψε στον εαυτό του και ήταν έτοιμος να δώσει κάθε είδους μάχη κόντρα στην επαναλαμβανόμενη καθημερινότητα τότε ήρθε η λύτρωση. Πολλοί ίσως πιστεύουν ότι αυτά γίνονται μόνο στις ταινίες. Λάθος. Όλα γίνονται όταν είμαστε διατεθειμένοι να πιστέψουμε και να δουλέψουμε για να γίνουν. Η καθημερινότητά μας θα αλλάξει όταν μπούμε σε διαδικασία δράσης. Και όταν έρθουν οι πρώτες μικρές αλλαγές, τότε μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα έρθουν και οι μεγαλύτερες.

Η ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΓΡΗΓΟΡΑΚΟΥ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΛΑΣΣΟΝ

Το ΠΑΣΟΚ διαχρονικά είχε στο DNA του τις εσωκομματικές ζυμώσεις και τις έντονες συντροφικές αντιπαραθέσεις, χαρακτηριστικό που συναντάται σε πολλά κόμματα εξουσίας. Τούτη τη φορά όμως πραγματικά ξεπέρασε και τον ίδιο του τον εαυτό! Οι εσωκομματικές εκλογές της Ν.Δ και η επικράτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, έφεραν διαξιφισμούς και αντεγκλήσεις, και αυτά με τη σειρά τους έφεραν τη διαγραφή του Λεωνίδα Γρηγοράκου.  Ο κ. Γρηγοράκος έκλεισε το μάτι στη Ν.Δ, η κ. Γεννηματά έκανε λόγο για άβυσσο, τα στελέχη και τα μέλη του κόμματος προβληματίζονται, άλλοι ετοιμάζονται  για βήμα προς τα δεξιά, άλλοι για τα’ αριστερά και είναι λίγοι αυτοί που αναλύουν ψύχραιμα τη διαμορφωθείσα κατάσταση  και τη νέα μορφή που ενδέχεται να πάρει άμεσα το πολιτικό σκηνικό. 

Η επικράτηση Μητσοτάκη άνοιξε μια συζήτηση περί μελλοντικών συνεργασιών και ο νέος Πρόεδρος της Ν.Δ ,μιλώντας για το περίφημο κέντρο, προϊδέασε τους ψηφοφόρους για μια νέα πιο κεντρώα Ν.Δ. Το κέντρο ανέκαθεν αποτελεί μήλο της έριδος για πολλούς. Το ΠΑΣΟΚ ιστορικά ήταν το κόμμα που ηγεμόνευσε στο χώρου του κέντρου. Η κατάσταση αυτή δεν άλλαζε, μέχρι που το μνημόνιο, οι πολιτικές λιτότητας, η πολυεπίπεδη κρίση και η θορυβώδης κατάρρευση του πολιτικού σκηνικού όπως το ξέραμε, συμπίεσε αφόρητα το ΠΑΣΟΚ από όλες τις πλευρές και αυτό είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια εκατοντάδων χιλιάδων ψηφοφόρων και τη σταδιακή μετατόπιση των κεντρώων προς τον ΣΥΡΙΖΑ (και λιγότερο προς τη Ν.Δ). 

Για να απολέσει ο ΣΥΡΙΖΑ το Κέντρο, η λύση για κάποιους είναι η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μετώπου, μιας παράταξης που θα θελήσει να εκφράσει όσους ψήφισαν ‘Ναι’ στο δημοψήφισμα. Ενός ευρωπαϊκού πολιτικού φορέα που θα έχει έκφραση σε όλο το φάσμα του πολιτικού συστήματος. Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν πολύ βολική για πάρα πολλούς που επεξεργάζονται τέτοια σενάρια χρόνια τώρα. Και τώρα με τον Μητσοτάκη το σενάριο ξαναζεσταίνεται και πλασάρεται στους ψηφοφόρους καθημερινά. Το ΠΑΣΟΚ – Δημοκρατική Συμπαράταξη οφείλει να δημιουργήσει όλες τις ικανές και αναγκαίες προϋποθέσεις για έναν πολιτικά στιβαρό και ιδεολογικά ξεκάθαρο τρίτο πόλο. Καλείται να οριοθετήσει το χώρο του και να δώσει ένα ξεκάθαρο πολιτικό στίγμα, σε ένα σκηνικό το οποίο πολύ άμεσα θα μετατραπεί σε αρένα ακραιφνούς διπολισμού.  Δεν πρέπει να γίνει ουρά ούτε του ΣΥΡΙΖΑ, ούτε της ΝΔ. 

Ως σύγχρονο Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, πρέπει να διαβάσει σωστά τα σημεία των καιρών και να εκφράσει αυτούς που διαχρονικά εξέφραζε, με σύγχρονους όρους, αμιγώς πολιτικούς και όχι με όρους συνδιαλλαγής. Ως σύγχρονο Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα οφείλει να βρει μια ισορροπία μεταξύ αγοράς και κράτους, μεταξύ του ατόμου και του συνόλου. Το κύριο χαρακτηριστικό της σύγχρονης σοσιαλδημοκρατικής σκέψης πρέπει να ακουμπά στους σύγχρονους μη προνομιούχους , στους αδύναμους , στους ευάλωτους της ελληνικής  κοινωνίας και στους ανθρώπους που έχουν απογοητευτεί από τα κόμματα και απέχουν συνειδητά. Η σοσιαλδημοκρατία πρέπει να στηρίζεται σε αρχές όπως η πρόνοια, η αναδιανομή, η κοινωνική δικαιοσύνη και στο σεβασμό της διαφορετικότητας. Και βεβαίως το ΠΑΣΟΚ οφείλει αν θέλει να έχει παρόν και μέλλον να ανοιχτεί στην κοινωνία. Και εννοείται να σταματήσει τον αλληλοσπαραγμό και την αναπόληση διχαστικών συνεδρίων και εσωκομματικών ξεκαθαρισμάτων. Η δύσκολη πραγματικότητα και η ανίκανη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ τα ξεπερνά όλα αυτά και τα περιθώρια στένεψαν πολύ. Η διαγραφή Γρηγοράκου είναι το έλασσον. Εξάλλου και ο ίδιος με τη στάση του την επιζητούσε και τώρα είναι απελευθερωμένος. Το μείζον είναι το ΠΑΣΟΚ – Δημοκρατική Συμπαράταξη να δώσει το πολιτικό του στίγμα όσο πιο ξεκάθαρα γίνεται, να αποφασίσει με ποιους θέλει να προχωρήσει και που θέλει να πάει και ταυτόχρονα να συνεχίσει την ανανέωση.